Χαλάρωση Ολικής Αρθροπλαστικής Ισχίου

Τι είναι η χαλάρωση της αρθροπλαστικής;

Σε μια ολική αρθροπλαστική ισχίου, τα τεχνητά εμφυτεύματα (το κοτυλιαίο και το μηριαίο πρόθεμα) στερεώνονται σταθερά στο οστό, είτε χωρίς τσιμέντο (press-fit, με την ανάπτυξη του οστού μέσα στην πορώδη επιφάνεια του εμφυτεύματος) είτε με οστικό τσιμέντο. Η σταθερή αυτή στερέωση είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία της άρθρωσης.

Χαλάρωση ονομάζουμε την προοδευτική απώλεια αυτής της σταθερής σύνδεσης. Όταν ένα εμφύτευμα «χαλαρώνει», αρχίζει να κινείται ελαφρά μέσα στο οστό κατά τη φόρτιση, γεγονός που προκαλεί πόνο, φλεγμονή και σταδιακή δυσλειτουργία. Η περιπροθετική χαλάρωση είναι μία από τις πιο συχνές μακροπρόθεσμες επιπλοκές μετά την ολική αρθροπλαστική ισχίου. Η χαλάρωση αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες για τις οποίες μια αρθροπλαστική ισχίου μπορεί, σε βάθος χρόνου, να χρειαστεί αναθεώρηση.

Πώς στερεώνεται η πρόθεση και πού εμφανίζεται η χαλάρωση αρθροπλαστικής ισχίου

Μια ολική αρθροπλαστική ισχίου αποτελείται από δύο βασικά τμήματα που στηρίζονται στο οστό: το κοτυλιαίο κύπελλο στη λεκάνη και το στέλεχος (στειλεό) μέσα στο μηριαίο. Ανάμεσά τους κινούνται η κεφαλή και το ένθετο, δηλαδή οι επιφάνειες τριβής. Στα εμφυτεύματα χωρίς τσιμέντο, η πορώδης επιφάνεια του μετάλλου επιτρέπει στο οστό να αναπτυχθεί πάνω της μέσα στους πρώτους μήνες, διαδικασία που ονομάζεται οστεοενσωμάτωση. Στα εμφυτεύματα με τσιμέντο, η σταθερότητα εξαρτάται από τη συνοχή ανάμεσα στο τσιμέντο, το οστό και το μέταλλο.

Η χαλάρωση μπορεί να αφορά το ένα ή και τα δύο τμήματα, και η εντόπιση του πόνου δίνει συχνά μια πρώτη ένδειξη:

• Χαλάρωση του κοτυλιαίου κυπέλλου. Ο πόνος γίνεται αισθητός κυρίως στη βουβωνική χώρα ή στον γλουτό.
• Χαλάρωση του μηριαίου στελέχους. Ο πόνος εντοπίζεται συνήθως στον μηρό, μερικές φορές έως το γόνατο, και είναι χαρακτηριστικά εντονότερος στα πρώτα βήματα μετά από κάθισμα.

Ως προς τον χρόνο εμφάνισης, διακρίνουμε την πρώιμη χαλάρωση, μέσα στα πρώτα χρόνια, που σχετίζεται συνήθως με αδυναμία ενσωμάτωσης του εμφυτεύματος ή με λοίμωξη, και την όψιμη, μετά από πολλά χρόνια καλής λειτουργίας, που οφείλεται κατά κανόνα στη φθορά των επιφανειών τριβής.

Τύποι χαλάρωσης

Η χαλάρωση διακρίνεται σε δύο βασικούς τύπους, με διαφορετική αιτιολογία:

• Άσηπτη χαλάρωση: Η συχνότερη μορφή, που δεν οφείλεται σε μικρόβιο. Προκαλείται κυρίως από τη σταδιακή φθορά των επιφανειών τριβής (του ένθετου). Τα μικροσκοπικά σωματίδια που παράγονται από αυτή τη φθορά πυροδοτούν μια αντίδραση του οργανισμού, η οποία οδηγεί σε σταδιακή απορρόφηση του οστού γύρω από το εμφύτευμα (οστεόλυση) και, τελικά, σε χαλάρωση.
• Σηπτική χαλάρωση: Οφείλεται σε περιπροθετική λοίμωξη (μικρόβιο). Η φλεγμονή που προκαλεί η λοίμωξη υπονομεύει τη στερέωση της πρόθεσης. Η σηπτική χαλάρωση απαιτεί εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση από την άσηπτη.

Παράγοντες κινδύνου για χαλάρωση αρθροπλαστικής ισχίου

Η διάρκεια ζωής μιας πρόθεσης δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα. Όσα γνωρίζουμε δείχνουν ότι συμβάλλουν στοιχεία που αφορούν το εμφύτευμα, την αρχική επέμβαση και τον ίδιο τον ασθενή:

• Υλικά τριβής. Τα παλαιότερα ένθετα πολυαιθυλενίου φθείρονταν ταχύτερα και παρήγαγαν περισσότερα σωματίδια. Τα νεότερα υλικά (πολυαιθυλένιο υψηλής διασταύρωσης, κεραμικές κεφαλές) έχουν σημαντικά μικρότερη φθορά.
• Θέση και προσανατολισμός των εμφυτευμάτων. Όταν το κύπελλο ή το στέλεχος δεν έχουν τοποθετηθεί στη σωστή γωνία, τα φορτία κατανέμονται άνισα και η φθορά επιταχύνεται.
• Ποιότητα της αρχικής στερέωσης. Αν το εμφύτευμα δεν σταθεροποιηθεί επαρκώς από την αρχή, το οστό δεν ενσωματώνεται σωστά πάνω του.
• Ηλικία και επίπεδο δραστηριότητας. Ένας νεότερος, πολύ δραστήριος ασθενής θα χρησιμοποιήσει την πρόθεση περισσότερα χρόνια και με μεγαλύτερες απαιτήσεις.
• Σωματικό βάρος. Η παχυσαρκία αυξάνει το φορτίο σε κάθε βήμα.
• Ποιότητα του οστού και γενική υγεία. Η οστεοπόρωση, ο σακχαρώδης διαβήτης, το κάπνισμα και οι καταστάσεις που μειώνουν την άμυνα του οργανισμού επηρεάζουν τόσο τη στήριξη του εμφυτεύματος όσο και τον κίνδυνο λοίμωξης.

Ορισμένους από αυτούς τους παράγοντες δεν μπορείτε να τους αλλάξετε. Το βάρος, το κάπνισμα, η ρύθμιση του σακχάρου και η επιλογή δραστηριοτήτων είναι όμως στο χέρι σας. Για το ποια αθλήματα θεωρούνται ασφαλή υπάρχει ξεχωριστός οδηγός για την άθληση μετά από αρθροπλαστική ισχίου.

Πώς εξελίσσεται η άσηπτη χαλάρωση

Η άσηπτη χαλάρωση εξελίσσεται μέσα από έναν χαρακτηριστικό «φαύλο κύκλο». Όλα ξεκινούν από τη φθορά των επιφανειών τριβής, η οποία απελευθερώνει μικροσκοπικά σωματίδια μέσα στην άρθρωση. Ο οργανισμός αντιλαμβάνεται αυτά τα σωματίδια ως «ξένα σώματα» και ενεργοποιεί μια φλεγμονώδη αντίδραση για να τα απομακρύνει. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η αντίδραση «διαβρώνει» και το υγιές οστό γύρω από το εμφύτευμα (οστεόλυση). Καθώς το οστό απορροφάται, το εμφύτευμα χάνει τη στήριξή του και αρχίζει να χαλαρώνει, γεγονός που με τη σειρά του επιταχύνει τη φθορά, τροφοδοτώντας τον κύκλο.

Η κατανόηση αυτού του μηχανισμού εξηγεί γιατί η τακτική παρακολούθηση είναι σημαντική: η οστεόλυση μπορεί να εξελίσσεται «σιωπηλά» για καιρό, πριν εμφανιστούν έντονα συμπτώματα.

Κλινική εικόνα και συμπτώματα

Το βασικό σύμπτωμα της χαλάρωσης είναι ο πόνος, ο οποίος συχνά:

• Εμφανίζεται ή επιδεινώνεται μετά από μια περίοδο κατά την οποία η αρθροπλαστική λειτουργούσε καλά.
• Εντοπίζεται στη βουβωνική χώρα, στον γλουτό ή στον μηρό.
• Επιδεινώνεται με τη φόρτιση και τη δραστηριότητα, ιδίως στα «πρώτα βήματα», και ανακουφίζεται με την ανάπαυση (χαρακτηριστικό της άσηπτης χαλάρωσης).
• Συνοδεύεται ενίοτε από αίσθημα αστάθειας ή αλλαγή στο μήκος του σκέλους.

Στην περίπτωση της λοίμωξης, μπορεί να συνυπάρχουν ερυθρότητα, θερμότητα, οίδημα ή και πυρετός. Η εμφάνιση τέτοιων συμπτωμάτων σε ασθενή με αρθροπλαστική πρέπει πάντα να διερευνάται.

Διάγνωση

Η διάγνωση της χαλάρωσης, και, κυρίως, η διάκριση ανάμεσα σε άσηπτη και σηπτική, απαιτεί εξειδικευμένη προσέγγιση. Ο έλεγχος περιλαμβάνει:

• Κλινική εξέταση και ιστορικό, με έμφαση στον χαρακτήρα και τη χρονική εξέλιξη του πόνου.
• Ακτινογραφίες, συχνά σε διαδοχικό χρόνο, που αναδεικνύουν γραμμές διαύγασης γύρω από το εμφύτευμα, μετατόπισή του ή οστεόλυση.
• Εργαστηριακό έλεγχο για δείκτες φλεγμονής, όταν υπάρχει υπόνοια λοίμωξης.
• Παρακέντηση της άρθρωσης με καλλιέργεια, όταν πρέπει να αποκλειστεί ή να επιβεβαιωθεί σηπτική αιτία.
• Προηγμένο απεικονιστικό έλεγχο σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Τι δείχνει κάθε εξέταση στη χαλάρωση αρθροπλαστικής ισχίου

• Συγκριτικές ακτινογραφίες. Η πιο χρήσιμη πληροφορία προκύπτει από τη σύγκριση με παλαιότερες λήψεις. Ο ιατρός αναζητά διαυγαστικές γραμμές γύρω από το εμφύτευμα που μεγαλώνουν, καθίζηση του στελέχους, αλλαγή στην κλίση του κυπέλλου, εστίες οστεόλυσης και έκκεντρη θέση της κεφαλής μέσα στο ένθετο, σημάδι φθοράς.
• Αξονική τομογραφία. Αποτυπώνει με ακρίβεια την έκταση της απώλειας οστού, η οποία συχνά υποεκτιμάται στην απλή ακτινογραφία, και βοηθά στον σχεδιασμό.
• Σπινθηρογράφημα οστών. Δείχνει αυξημένη οστική δραστηριότητα γύρω από το εμφύτευμα. Έχει αξία κυρίως αρκετό διάστημα μετά την αρχική επέμβαση και σε συνδυασμό με ειδικές τεχνικές συμβάλλει στη διάκριση της μηχανικής χαλάρωσης από τη λοίμωξη.
• Αιματολογικός έλεγχος. Οι δείκτες φλεγμονής (ΤΚΕ, CRP) είναι το πρώτο βήμα για να αποκλειστεί η σηπτική αιτία.
• Παρακέντηση της άρθρωσης. Όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης, το υγρό αποστέλλεται για κυτταρολογική εξέταση και καλλιέργεια. Αν πρόκειται να κάνετε παρακέντηση, μην ξεκινήσετε αντιβίωση με δική σας πρωτοβουλία, γιατί μπορεί να αλλοιώσει το αποτέλεσμα.

Δεν είναι κάθε πόνος χαλάρωση: η διαφορική διάγνωση

Ο πόνος σε ένα ισχίο με πρόθεση έχει πολλές πιθανές αιτίες και αρκετές από αυτές δεν σχετίζονται με τη στερέωση των εμφυτευμάτων. Ο ιατρός εξετάζει μεταξύ άλλων:

• φλεγμονή των μαλακών μορίων στο πλάι του ισχίου, όπως η τροχαντηρίτιδα,
• ερεθισμό του τένοντα του λαγονοψοΐτη στο πρόσθιο χείλος του κυπέλλου, με πόνο στη βουβωνική χώρα όταν σηκώνετε το πόδι,
• πρόβλημα στην οσφυϊκή μοίρα με πόνο που αντανακλά στον γλουτό και στον μηρό (δείτε πώς διακρίνεται ο πόνος του ισχίου από της μέσης),
• αστάθεια ή επαναλαμβανόμενα υπεξαρθρήματα της πρόθεσης,
• περιπροθετικό κάταγμα στο ισχίο μετά από πτώση,
• φθορά του ενθέτου χωρίς ακόμη χαλάρωση των εμφυτευμάτων.

Η σωστή απάντηση έχει πρακτική σημασία, γιατί αρκετές από αυτές τις καταστάσεις αντιμετωπίζονται συντηρητικά ή με μικρότερης έκτασης παρέμβαση.

Αντιμετώπιση

Η οριστική αντιμετώπιση της χαλάρωσης είναι κατά κανόνα η αναθεώρηση της αρθροπλαστικής: η αφαίρεση των μη σταθερών εμφυτευμάτων και η αντικατάστασή τους με νέα, ειδικά σχεδιασμένα για αναθεώρηση. Στην άσηπτη χαλάρωση, η αναθεώρηση γίνεται συνήθως σε έναν χρόνο. Στη σηπτική χαλάρωση, η αντιμετώπιση είναι πιο σύνθετη και γίνεται συχνά σε δύο στάδια, με ενδιάμεση περίοδο αντιβιοτικής αγωγής.

Σε ασθενείς με ήπια, πρώιμη χαλάρωση και περιορισμένα συμπτώματα, μπορεί αρχικά να επιλεγεί στενή παρακολούθηση, με τακτικό ακτινολογικό έλεγχο, και η αναθεώρηση να προγραμματιστεί όταν τα συμπτώματα ή η απώλεια οστού το επιβάλλουν.

Τι περιλαμβάνει η παρακολούθηση μιας πρώιμης χαλάρωσης

Όταν τα ευρήματα είναι περιορισμένα και τα συμπτώματα ήπια, ο ιατρός μπορεί να προτείνει αναμονή με συγκεκριμένο πλάνο. Αυτό σημαίνει ακτινογραφίες σε τακτά διαστήματα που ορίζονται εξατομικευμένα, προσαρμογή των δραστηριοτήτων με αποφυγή κρούσεων και άρσης βάρους, χρήση μπαστουνιού στις μεγάλες αποστάσεις, απλή αναλγησία όταν χρειάζεται και φυσικοθεραπεία για τη διατήρηση της μυϊκής δύναμης. Τα μέτρα αυτά ανακουφίζουν, αλλά δεν στερεώνουν ξανά το εμφύτευμα. Αν στους επανελέγχους φανεί ότι η οστεόλυση προχωρά, η επέμβαση προγραμματίζεται πριν χαθεί πολύτιμο οστό. Το τι ακριβώς περιλαμβάνει περιγράφεται στη σελίδα για την αναθεώρηση αρθροπλαστικής ισχίου.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση κάνει τη διαφορά

Ο χρόνος διάγνωσης της χαλάρωσης επηρεάζει άμεσα την πολυπλοκότητα της αντιμετώπισης. Όταν η χαλάρωση εντοπιστεί έγκαιρα, πριν η οστεόλυση προκαλέσει εκτεταμένη απώλεια οστού, η μετέπειτα αναθεώρηση είναι τεχνικά απλούστερη και το οστικό απόθεμα που απομένει επαρκέστερο.

Αντίθετα, μια χαλάρωση που αφήνεται να εξελιχθεί οδηγεί σε προοδευτική καταστροφή του οστού γύρω από το εμφύτευμα, καθιστώντας τη μετέπειτα αναθεώρηση πιο σύνθετη και απαιτητική, με ανάγκη για οστικά μοσχεύματα ή πρόσθετα υλικά. Γι’ αυτό, ο τακτικός ακτινολογικός επανέλεγχος της αρθροπλαστικής, ακόμα και χωρίς συμπτώματα, και η έγκαιρη διερεύνηση κάθε νέου πόνου είναι καθοριστικής σημασίας.

Η σχέση χαλάρωσης και αναθεώρησης

Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητή η σχέση ανάμεσα στη χαλάρωση (την πάθηση) και την αναθεώρηση (την επέμβαση). Η χαλάρωση είναι το πρόβλημα: η προοδευτική αποτυχία της στερέωσης του εμφυτεύματος. Η αναθεώρηση είναι η λύση: η χειρουργική αντικατάσταση των «χαλαρών» εμφυτευμάτων.

Δεν οδηγεί, ωστόσο, κάθε χαλάρωση άμεσα σε αναθεώρηση. Σε ασθενείς με ήπια, πρώιμη χαλάρωση και περιορισμένα συμπτώματα, μπορεί αρχικά να επιλεγεί στενή παρακολούθηση, με τακτικό ακτινολογικό έλεγχο. Η απόφαση για αναθεώρηση λαμβάνεται όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται, η χαλάρωση προχωρά ή απειλείται σημαντική απώλεια οστού. Αυτή η εξατομικευμένη προσέγγιση εξασφαλίζει ότι η αναθεώρηση γίνεται στη σωστή χρονική στιγμή.

Πρόληψη και παρακολούθηση

Αν και η χαλάρωση δεν αποτρέπεται πάντα, ορισμένα μέτρα μειώνουν τον κίνδυνο και επιτρέπουν την έγκαιρη αναγνώρισή της: η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η αποφυγή δραστηριοτήτων υψηλής κρούσης, η έγκαιρη αντιμετώπιση κάθε λοίμωξης στον οργανισμό, η ενημέρωση ιατρών και οδοντιάτρων για την ύπαρξη αρθροπλαστικής πριν από επεμβατικές πράξεις, και ο τακτικός ακτινολογικός επανέλεγχος: ακόμα και χωρίς συμπτώματα, ώστε να εντοπιστεί έγκαιρα τυχόν αρχόμενη χαλάρωση ή οστεόλυση, όσο η αντιμετώπιση είναι ακόμα απλούστερη.

Κόστος αντιμετώπισης

Καθώς η οριστική αντιμετώπιση της χαλάρωσης είναι η αναθεώρηση, το κόστος εξαρτάται από την αιτία (άσηπτη ή σηπτική) και την πολυπλοκότητα της επέμβασης, τα εξειδικευμένα εμφυτεύματα, την ενδεχόμενη ανάγκη αντιμετώπισης σε δύο στάδια, την κλινική και τη διάρκεια νοσηλείας, καθώς και την ασφαλιστική κάλυψη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ιδιωτικά ασφαλιστήρια και οι ασφαλιστικοί φορείς καλύπτουν σημαντικό μέρος της δαπάνης.

Η ακριβής ενημέρωση γίνεται εξατομικευμένα, μετά τον διαγνωστικό έλεγχο. Το ιατρείο είναι στη διάθεσή σας για κάθε σχετική πληροφορία.

Περισσότερα για τους παράγοντες που καθορίζουν το κόστος και για την κάλυψη από ασφαλιστικούς φορείς: Κόστος επεμβάσεων.

Ο ρόλος της τακτικής παρακολούθησης

Η εμπειρία έχει δείξει ότι η τακτική παρακολούθηση μιας αρθροπλαστικής είναι το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για την έγκαιρη αναγνώριση της χαλάρωσης. Ένας προγραμματισμένος ακτινολογικός επανέλεγχος, ακόμα και σε έναν ασθενή χωρίς συμπτώματα, μπορεί να αποκαλύψει τα πρώτα σημάδια οστεόλυσης ή χαλάρωσης, όταν αυτά είναι ακόμα περιορισμένα.

Αυτή η έγκαιρη αναγνώριση επιτρέπει τον προγραμματισμό μιας ενδεχόμενης αναθεώρησης στη σωστή στιγμή, πριν η απώλεια οστού γίνει εκτεταμένη, καθιστώντας την επόμενη επέμβαση απλούστερη και με καλύτερη πρόγνωση. Γι’ αυτό, οι ασθενείς με αρθροπλαστική ενθαρρύνονται να μην παραλείπουν τους προγραμματισμένους επανελέγχους.

Πότε να ζητήσετε άμεσα ιατρική εκτίμηση

Ορισμένα σημάδια δεν πρέπει να περιμένουν τον προγραμματισμένο επανέλεγχο:

• πυρετός ή ρίγος μαζί με πόνο, ερυθρότητα, θερμότητα ή πρήξιμο στο ισχίο,
• εκροή υγρού από την παλιά τομή,
• ξαφνικός έντονος πόνος ή αδυναμία να πατήσετε το πόδι, ιδίως μετά από πτώση,
• αίσθημα ότι το ισχίο «βγήκε» ή απότομη αλλαγή στο μήκος και στη θέση του σκέλους,
• πόνος που σας ξυπνά τη νύχτα και επιδεινώνεται από εβδομάδα σε εβδομάδα.

Τι να φέρετε στο ραντεβού για πιθανή χαλάρωση αρθροπλαστικής ισχίου

Η εκτίμηση γίνεται πολύ πιο αξιόπιστα όταν υπάρχουν τα στοιχεία της αρχικής επέμβασης. Συγκεντρώστε, όσο είναι δυνατό:

• όλες τις παλαιότερες ακτινογραφίες, από την πρώτη μετεγχειρητική έως την πιο πρόσφατη,
• το πρακτικό του χειρουργείου και τις ετικέτες ή την κάρτα των εμφυτευμάτων (κατασκευαστής, τύπος, μεγέθη),
• πρόσφατες αιματολογικές εξετάσεις και τη λίστα των φαρμάκων σας,
• σημειώσεις για το πότε ξεκίνησε ο πόνος, πού εντοπίζεται και τι τον επιδεινώνει.

Αν σας έχει ήδη προταθεί νέα επέμβαση και θέλετε να επιβεβαιώσετε την ένδειξη, μπορείτε να ζητήσετε δεύτερη γνώμη πριν το χειρουργείο. Ο Δρ. Ιωάννης Τσαρούχας δέχεται ασθενείς σε Αθήνα, Πετρούπολη, Χανιά και Ηράκλειο.

Μύθοι και αλήθειες για τη χαλάρωση αρθροπλαστικής ισχίου

• «Αφού δεν πονάω, δεν χρειάζομαι ακτινογραφία.» Η οστεόλυση μπορεί να προχωρά για καιρό χωρίς συμπτώματα. Ο επανέλεγχος υπάρχει ακριβώς για να τη βρει νωρίς.
• «Η πρόθεση έχει ημερομηνία λήξης.» Δεν υπάρχει προκαθορισμένο όριο. Πολλές προθέσεις λειτουργούν καλά για δεκαετίες, ενώ άλλες χρειάζονται νωρίτερα προσοχή.
• «Κάθε πόνος μετά την επέμβαση σημαίνει χαλάρωση.» Συχνά η αιτία βρίσκεται στους τένοντες, στη μέση ή αλλού.
• «Η χαλάρωση διορθώνεται με ενέσεις ή φάρμακα.» Η αγωγή ανακουφίζει τον πόνο, δεν αποκαθιστά όμως τη στερέωση του εμφυτεύματος.
• «Καλύτερα να το αναβάλω όσο αντέχω.» Η αναμονή έχει νόημα μόνο υπό παρακολούθηση. Όταν το οστό χάνεται, η μεταγενέστερη επέμβαση γίνεται πιο σύνθετη.

Πριν και μετά την αντιμετώπιση

Πριν την αντιμετώπιση, ο ασθενής με χαλάρωση ζει με προοδευτικά επιδεινούμενο πόνο στη βουβωνική χώρα, τον γλουτό ή τον μηρό, δυσλειτουργία και, ενίοτε, αίσθημα αστάθειας ή αλλαγή στο μήκος του σκέλους. Η ποιότητα ζωής υποβαθμίζεται σταδιακά, καθώς η άλλοτε καλά λειτουργούσα αρθροπλαστική γίνεται πηγή δυσφορίας.

Μετά την αναθεώρηση και την ολοκλήρωση της αποκατάστασης, η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών ανακτά την ανώδυνη, σταθερή λειτουργία της άρθρωσης. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από την έγκαιρη αντιμετώπιση: όσο νωρίτερα αντιμετωπιστεί η χαλάρωση, τόσο απλούστερη η επέμβαση και τόσο καλύτερη η έκβαση.

Συχνές ερωτήσεις

Τι σημαίνει «χαλάρωση» της αρθροπλαστικής;

Σημαίνει την προοδευτική απώλεια της σταθερής στερέωσης των εμφυτευμάτων στο οστό. Το εμφύτευμα αρχίζει να κινείται ελαφρά κατά τη φόρτιση, προκαλώντας πόνο και δυσλειτουργία.

Ποια η διαφορά άσηπτης και σηπτικής χαλάρωσης;

Η άσηπτη δεν οφείλεται σε λοίμωξη, αλλά κυρίως στη φθορά των επιφανειών τριβής και στην οστεόλυση. Η σηπτική οφείλεται σε λοίμωξη. Η διάκριση είναι κρίσιμη, καθώς η αντιμετώπιση διαφέρει ριζικά.

Πώς θα καταλάβω ότι η αρθροπλαστική μου χαλάρωσε;

Το βασικό σημάδι είναι νέος ή επιδεινούμενος πόνος (στη βουβωνική χώρα, τον γλουτό ή τον μηρό), ιδίως μετά από μια περίοδο καλής λειτουργίας, που επιδεινώνεται με τη φόρτιση. Η οριστική διάγνωση τίθεται με ακτινολογικό και, όπου χρειάζεται, εργαστηριακό έλεγχο.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Η οριστική αντιμετώπιση είναι η αναθεώρηση της αρθροπλαστικής. Στη σηπτική χαλάρωση, η αντιμετώπιση γίνεται συχνά σε δύο στάδια.

Μπορεί να προληφθεί;

Δεν αποτρέπεται πάντα, αλλά η διατήρηση υγιούς βάρους, η αποφυγή δραστηριοτήτων υψηλής κρούσης, η έγκαιρη αντιμετώπιση λοιμώξεων και ο τακτικός ακτινολογικός επανέλεγχος μειώνουν τον κίνδυνο και επιτρέπουν την έγκαιρη αναγνώριση.

Καλύπτεται το κόστος από την ασφάλεια;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ιδιωτικά ασφαλιστήρια και οι ασφαλιστικοί φορείς καλύπτουν μέρος ή το σύνολο της δαπάνης. Το ιατρείο μπορεί να σας ενημερώσει αναλυτικά.

Μπορώ να περπατώ με χαλαρωμένη αρθροπλαστική;

Πολλοί ασθενείς μπορούν, αλλά με πόνο που επιδεινώνεται. Η συνέχιση της φόρτισης σε σημαντικά χαλαρωμένη πρόθεση μπορεί να επιταχύνει την απώλεια οστού, γι’ αυτό απαιτείται έγκαιρη αξιολόγηση.

Πόσα χρόνια κρατάει μια αρθροπλαστική ισχίου πριν χαλαρώσει;

Δεν υπάρχει σταθερός αριθμός. Με τα σύγχρονα υλικά οι περισσότερες προθέσεις λειτουργούν καλά για πολλά χρόνια, συχνά πάνω από 15 έως 20, και αρκετές δεν χρειάζονται ποτέ νέα επέμβαση. Η διάρκεια επηρεάζεται από την ηλικία και τη δραστηριότητα του ασθενούς, το βάρος, την ποιότητα του οστού, τα υλικά και την τοποθέτηση. Ο τακτικός επανέλεγχος δείχνει πώς συμπεριφέρεται η δική σας πρόθεση.

Κάθε πότε πρέπει να κάνω ακτινογραφία μετά από αρθροπλαστική ισχίου;

Το πρόγραμμα ορίζεται από τον χειρουργό σας. Συνήθως γίνονται έλεγχοι στους πρώτους μήνες και στον πρώτο χρόνο, και στη συνέχεια ανά τακτά διαστήματα λίγων ετών, ακόμη κι αν δεν έχετε ενοχλήσεις. Αν η πρόθεση είναι παλαιότερου τύπου ή έχει ήδη εντοπιστεί φθορά, οι έλεγχοι πυκνώνουν. Κρατάτε πάντα τις παλιές ακτινογραφίες για σύγκριση.

Ο πόνος στον μηρό μετά από αρθροπλαστική ισχίου σημαίνει χαλάρωση;

Όχι απαραίτητα. Ήπιος πόνος στον μηρό είναι συχνός τους πρώτους μήνες, όσο το οστό προσαρμόζεται στο στέλεχος, και συνήθως υποχωρεί. Αν όμως εμφανιστεί αργότερα, μετά από περίοδο χωρίς ενοχλήσεις, και είναι εντονότερος στα πρώτα βήματα ή στη φόρτιση, χρειάζεται ακτινολογικός έλεγχος για να εκτιμηθεί η στερέωση του μηριαίου στελέχους και να αποκλειστούν άλλες αιτίες.

Είναι επείγουσα η χαλάρωση αρθροπλαστικής ισχίου;

Η άσηπτη χαλάρωση εξελίσσεται συνήθως αργά και η αντιμετώπισή της προγραμματίζεται, χωρίς όμως μεγάλες αναβολές όταν το οστό γύρω από το εμφύτευμα λιγοστεύει. Άμεση εκτίμηση χρειάζεται όταν υπάρχουν σημεία λοίμωξης, όπως πυρετός, ερυθρότητα και θερμότητα, ή όταν μετά από πτώση δεν μπορείτε να πατήσετε το πόδι, γιατί τότε μπορεί να συνυπάρχει κάταγμα ή εξάρθρημα.