Παγωμένος Ώμος

Τι είναι ο παγωμένος ώμος;

Η άρθρωση του ώμου περιβάλλεται από τον αρθρικό θύλακο, μια μεμβράνη από συνδετικό ιστό που την περικλείει. Στον παγωμένο ώμο, ο θύλακος αυτός φλεγμαίνει, πυκνώνει και συρρικνώνεται, ενώ αναπτύσσονται συμφύσεις (ουλώδης ιστός). Ως αποτέλεσμα, ο ώμος «σφίγγει» και χάνει σταδιακά την κινητικότητά του, σαν να «παγώνει».

Χαρακτηριστικό της πάθησης είναι ότι περιορίζεται τόσο η ενεργητική (όταν κινεί ο ίδιος ο ασθενής το χέρι του) όσο και η παθητική κίνηση (όταν κάποιος άλλος προσπαθεί να κινήσει τον ώμο). Αυτό διακρίνει τον παγωμένο ώμο από άλλες παθήσεις, όπου ο περιορισμός οφείλεται κυρίως στον πόνο.

Τι αλλάζει μέσα στην άρθρωση στον παγωμένο ώμο

Η άρθρωση του ώμου (γληνοβραχιόνια) είναι η πιο ευκίνητη του σώματος. Η κεφαλή του βραχιονίου κινείται πάνω σε μια ρηχή επιφάνεια της ωμοπλάτης, την ωμογλήνη, και όλο το σύστημα περιβάλλεται από έναν λεπτό, ελαστικό σάκο, τον αρθρικό θύλακο. Σε έναν υγιή ώμο ο θύλακος είναι χαλαρός και σχηματίζει πτυχές, κυρίως στο κάτω μέρος του (μασχαλιαία πτυχή), οι οποίες ξεδιπλώνουν όταν σηκώνετε το χέρι.

Στον παγωμένο ώμο ο θύλακος αυτός παχύνεται και χάνει την ελαστικότητά του. Οι πτυχές κολλούν μεταξύ τους, ο χώρος μέσα στην άρθρωση μικραίνει και ο ώμος δεν έχει πλέον περιθώριο να κυλήσει. Συνήθως επηρεάζεται πρώτα το πρόσθιο τμήμα του θυλάκου, γι’ αυτό η έξω στροφή (το να φέρετε το χέρι προς τα έξω με τον αγκώνα κολλημένο στο σώμα) είναι η κίνηση που χάνεται νωρίτερα και περισσότερο.

Οι τένοντες, οι μύες και ο χόνδρος παραμένουν κατά κανόνα ανέπαφοι. Αυτό εξηγεί γιατί η πάθηση, όσο επίμονη κι αν είναι, δεν αφήνει συνήθως μόνιμη βλάβη στην άρθρωση.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Ο παγωμένος ώμος μπορεί να είναι πρωτοπαθής (χωρίς σαφή αιτία) ή δευτεροπαθής (μετά από τραυματισμό, χειρουργείο ή παρατεταμένη ακινητοποίηση του ώμου). Ορισμένοι παράγοντες σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο:

• Σακχαρώδης διαβήτης: ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου.
• Παθήσεις του θυρεοειδούς και άλλες ορμονικές/μεταβολικές διαταραχές.
• Παρατεταμένη ακινητοποίηση του ώμου (π.χ. μετά από κάταγμα ή επέμβαση).
• Ηλικία (συχνότερος μεταξύ 40-60 ετών) και γυναικείο φύλο.

Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής παγωμένος ώμος

Ο ιατρός διακρίνει δύο μορφές, επειδή η διάκριση επηρεάζει και την αντιμετώπιση:

• Πρωτοπαθής (ιδιοπαθής) μορφή: εμφανίζεται χωρίς εμφανή αφορμή. Ο ασθενής δεν θυμάται τραυματισμό και ο πόνος ξεκινά ύπουλα. Είναι η μορφή που συνδέεται συχνότερα με τον διαβήτη και τις παθήσεις του θυρεοειδούς.
• Δευτεροπαθής μορφή: ακολουθεί ένα γεγονός που κράτησε τον ώμο ακίνητο ή τον ερέθισε, όπως μια επέμβαση στο στήθος ή στο άνω άκρο, ένας τραυματισμός ή η ακινητοποίηση σε αναρτήρα μετά από κάταγμα στην περιοχή του ώμου.

Στη δευτεροπαθή μορφή χρειάζεται να αντιμετωπιστεί παράλληλα και η αρχική αιτία. Στην πρωτοπαθή, αξίζει να γίνει ένας βασικός αιματολογικός έλεγχος (σάκχαρο, θυρεοειδής) αν δεν έχει γίνει πρόσφατα, γιατί ο παγωμένος ώμος είναι μερικές φορές η πρώτη ένδειξη μιας μεταβολικής διαταραχής που δεν είχε διαγνωστεί.

Τα στάδια της νόσου

Ο παγωμένος ώμος εξελίσσεται χαρακτηριστικά σε τρία στάδια, με συνολική διάρκεια που μπορεί να φτάσει από μερικούς μήνες έως και δύο-τρία χρόνια:

1. Φάση «παγώματος» (επώδυνη φάση): Ο πόνος αυξάνεται σταδιακά και η κίνηση αρχίζει να περιορίζεται. Είναι η πιο επώδυνη φάση.

2. Φάση «παγωμένου» (φάση δυσκαμψίας): Ο πόνος συχνά υποχωρεί κάπως, αλλά η δυσκαμψία είναι έντονη και η κίνηση σοβαρά περιορισμένη.

3. Φάση «ξεπαγώματος» (φάση αποκατάστασης): Η κίνηση επανέρχεται σταδιακά και προοδευτικά.

Η κατανόηση αυτής της πορείας βοηθά τον ασθενή να διαχειριστεί ρεαλιστικά τις προσδοκίες του.

Κλινική εικόνα και συμπτώματα

Τα κύρια συμπτώματα είναι:

• Πόνος στον ώμο, που στην αρχική φάση μπορεί να είναι έντονος, ιδίως τη νύχτα.
• Προοδευτική δυσκαμψία και σοβαρός περιορισμός της κίνησης, προς όλες τις κατευθύνσεις.
• Δυσκολία σε καθημερινές δραστηριότητες, όπως το χτένισμα, το ντύσιμο, η κίνηση του χεριού προς τα πίσω.
• Περιορισμός τόσο της ενεργητικής όσο και της παθητικής κίνησης.

Διάγνωση

Η διάγνωση είναι κατά κύριο λόγο κλινική, βασιζόμενη στο χαρακτηριστικό ιστορικό και στην εξέταση, που αναδεικνύει τον περιορισμό τόσο της ενεργητικής όσο και της παθητικής κίνησης. Οι ακτινογραφίες είναι κατά κανόνα φυσιολογικές και χρησιμεύουν για τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων (π.χ. αρθρίτιδας). Η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις, για τον αποκλεισμό συνοδών παθήσεων, όπως η ρήξη του στροφικού πετάλου.

Πώς γίνεται η κλινική εξέταση για παγωμένο ώμο

Η εξέταση είναι απλή και δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό. Ο ιατρός συγκρίνει πάντα τον πάσχοντα ώμο με τον υγιή και ελέγχει τρεις βασικές κινήσεις:

• Έξω στροφή με τον αγκώνα στο πλάι: είναι το πιο χαρακτηριστικό εύρημα. Όταν η κίνηση αυτή είναι σαφώς μειωμένη και ο ιατρός δεν μπορεί να τη συμπληρώσει ούτε παθητικά, η διάγνωση γίνεται πολύ πιθανή.
• Ανύψωση του χεριού μπροστά: συχνά ο ασθενής «κλέβει» σηκώνοντας ολόκληρη την ωμοπλάτη ή γέρνοντας τον κορμό. Ο ιατρός σταθεροποιεί την ωμοπλάτη για να μετρήσει την πραγματική κίνηση της άρθρωσης.
• Έσω στροφή πίσω από την πλάτη: καταγράφεται μέχρι ποιο ύψος φτάνει ο αντίχειρας (γλουτός, μέση, ωμοπλάτη). Είναι χρήσιμο μέτρο για να παρακολουθείται η πρόοδος από επίσκεψη σε επίσκεψη.

Η μυϊκή δύναμη, όσο το επιτρέπει ο πόνος, είναι συνήθως διατηρημένη. Το αίσθημα στο τέλος της κίνησης είναι «σκληρό», σαν να συναντά ο ώμος τοίχο, και όχι απλώς επώδυνο.

Διαφορική διάγνωση: τι άλλο μοιάζει με παγωμένο ώμο

Αρκετές παθήσεις προκαλούν πόνο και δυσκολία στην ανύψωση του χεριού. Η σωστή διάκριση έχει σημασία, γιατί η θεραπεία διαφέρει ουσιαστικά.

• Βλάβη των τενόντων: στη ρήξη του στροφικού πετάλου ο ασθενής δεν μπορεί να σηκώσει μόνος του το χέρι, όμως ο ιατρός το σηκώνει παθητικά χωρίς μεγάλη αντίσταση. Στον παγωμένο ώμο μπλοκάρουν και οι δύο κινήσεις.
• Εναπόθεση ασβεστίου: η ασβεστοποιός τενοντίτιδα του ώμου δίνει συχνά αιφνίδιο, πολύ έντονο πόνο μέσα σε λίγες ώρες ή ημέρες και φαίνεται καθαρά στην ακτινογραφία.
• Φθορά του χόνδρου: η οστεοαρθρίτιδα του ώμου περιορίζει επίσης την παθητική κίνηση, αλλά η ακτινογραφία δείχνει στένωση του μεσάρθριου διαστήματος και οστεόφυτα, ενώ στον παγωμένο ώμο είναι φυσιολογική.
• Αυχενική ριζίτιδα: ο πόνος ξεκινά από τον αυχένα, κατεβαίνει συχνά κάτω από τον αγκώνα και συνοδεύεται από μούδιασμα. Η κίνηση του ώμου παραμένει ελεύθερη.
• Παραμελημένο οπίσθιο εξάρθρημα: σπάνιο, αλλά δίνει πλήρη απώλεια της έξω στροφής μετά από τραυματισμό ή επιληπτική κρίση. Αποκλείεται με τη σωστή ακτινογραφική λήψη.

Αν έχετε ήδη λάβει διαφορετικές διαγνώσεις για τον ίδιο ώμο, μια δεύτερη ιατρική γνώμη με κλινική εξέταση και επανεκτίμηση των εξετάσεων βοηθά να ξεκαθαρίσει η εικόνα.

Η σημασία της προσαρμογής της θεραπείας στη φάση

Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία στην αντιμετώπιση του παγωμένου ώμου είναι η προσαρμογή της θεραπείας στη φάση της νόσου. Αυτό διακρίνει τη σωστή από τη λανθασμένη προσέγγιση: μια επιθετική, εντατική φυσικοθεραπεία κατά την οξεία, επώδυνη φάση («πάγωμα») όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά μπορεί να επιδεινώσει τη φλεγμονή και τον πόνο.

Στην επώδυνη φάση, η έμφαση δίνεται στον έλεγχο του πόνου και της φλεγμονής (αντιφλεγμονώδη, εγχύσεις) και σε ήπιες κινήσεις. Στη φάση δυσκαμψίας, η φυσικοθεραπεία γίνεται πιο ενεργητική, με στόχο την ανάκτηση του εύρους κίνησης. Στη φάση αποκατάστασης, το πρόγραμμα εστιάζει στην πλήρη επαναφορά της κίνησης και της δύναμης. Αυτή η «έξυπνη» προσαρμογή είναι που κάνει τη διαφορά και αποτελεί λόγο για τον οποίο η καθοδήγηση από εξειδικευμένο ιατρό είναι σημαντική.

Θεραπεία

Η μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων παγωμένου ώμου αντιμετωπίζεται επιτυχώς με συντηρητικά μέσα, καθώς η πάθηση έχει την τάση να υποχωρεί με τον χρόνο. Η υπομονή είναι εδώ σημαντική.

Ασκήσεις και φυσικοθεραπεία για παγωμένο ώμο ανά στάδιο

Το πρόγραμμα αλλάζει καθώς εξελίσσεται η πάθηση. Ενδεικτικά:

• Επώδυνο στάδιο: στόχος είναι να μη χαθεί περισσότερη κίνηση, χωρίς να ερεθιστεί ο θύλακος. Προτιμώνται οι εκκρεμοειδείς ασκήσεις (το χέρι κρέμεται χαλαρό και διαγράφει μικρούς κύκλους), οι υποβοηθούμενες κινήσεις με το άλλο χέρι ή με ραβδί και τα ήπια φυσικά μέσα, όπως η θερμότητα πριν από τις ασκήσεις. Ο κανόνας είναι απλός: ο πόνος της άσκησης πρέπει να υποχωρεί μέσα σε λίγα λεπτά.
• Στάδιο δυσκαμψίας: ο πόνος έχει μαλακώσει και οι διατάσεις γίνονται πιο επίμονες. Διατάσεις έξω στροφής σε πλαίσιο πόρτας, «περπάτημα» των δακτύλων στον τοίχο, διάταση πίσω από την πλάτη με πετσέτα. Αποδίδουν περισσότερο οι σύντομες επαναλήψεις αρκετές φορές την ημέρα παρά μία μεγάλη, εξαντλητική συνεδρία.
• Στάδιο αποκατάστασης: προστίθεται ενδυνάμωση των μυών του πετάλου και της ωμοπλάτης με λάστιχα και ελαφριά βάρη, ώστε ο ώμος να ξαναβρεί τον φυσιολογικό του ρυθμό.

Η επιβλεπόμενη φυσικοθεραπεία διαρκεί συνήθως μερικούς μήνες και συνεχίζεται με πρόγραμμα στο σπίτι. Αν μετά από κάθε συνεδρία ο ώμος πονά περισσότερο για ώρες ή ξυπνάτε χειρότερα τη νύχτα, το πρόγραμμα είναι πιο έντονο από όσο αντέχει η άρθρωση στη φάση που βρίσκεται και χρειάζεται αναπροσαρμογή.

Ενδαρθρική έγχυση και υδροδιάταση στον παγωμένο ώμο

Η έγχυση κορτικοστεροειδούς μέσα στην άρθρωση έχει τη μεγαλύτερη αξία νωρίς, όσο κυριαρχεί η φλεγμονή και ο νυχτερινός πόνος. Μειώνει τον πόνο για ένα διάστημα και επιτρέπει στον ασθενή να κοιμηθεί και να ξεκινήσει ασκήσεις που διαφορετικά δεν θα ανεχόταν. Γίνεται στο ιατρείο, συχνά με υπερηχογραφική καθοδήγηση ώστε το φάρμακο να φτάσει με ακρίβεια μέσα στον θύλακο. Στους ασθενείς με διαβήτη χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση του σακχάρου τις πρώτες ημέρες, γιατί μπορεί να ανέβει παροδικά.

Η υδροδιάταση είναι μια παραλλαγή: μαζί με το φάρμακο εγχέεται μεγαλύτερος όγκος φυσιολογικού ορού, με σκοπό να «φουσκώσει» και να διαταθεί ο συρρικνωμένος θύλακος. Εφαρμόζεται σε επιλεγμένους ασθενείς και ακολουθείται πάντα από ασκήσεις τις επόμενες ημέρες, ώστε να διατηρηθεί η κίνηση που κερδήθηκε.

Πότε εξετάζεται επέμβαση για παγωμένο ώμο

Η επεμβατική λύση συζητείται όταν, παρά τη σωστή και συνεπή συντηρητική αγωγή για αρκετούς μήνες, η δυσκαμψία παραμένει σοβαρή και εμποδίζει την εργασία ή τη φροντίδα του εαυτού. Δεν προτείνεται στο επώδυνο, φλεγμονώδες στάδιο, γιατί ο ερεθισμένος θύλακος τείνει να αντιδρά με νέες συμφύσεις.

Στην κινητοποίηση υπό αναισθησία ο χειρουργός φέρνει τον ώμο σε πλήρες εύρος με ελεγχόμενη δύναμη, ώστε να λυθούν οι συμφύσεις. Στην αρθροσκοπική απελευθέρωση ο θύλακος διατέμνεται με ακρίβεια υπό άμεση όραση, μέσα από οπές λίγων χιλιοστών, και ο χειρουργός ελέγχει ταυτόχρονα την υπόλοιπη άρθρωση. Περισσότερα για την τεχνική, την αναισθησία και τη νοσηλεία θα βρείτε στη σελίδα για την αρθροσκόπηση του ώμου.

Όπως κάθε επέμβαση, έχει μικρή πιθανότητα επιπλοκών (λοίμωξη, ερεθισμός νεύρου, επανεμφάνιση της δυσκαμψίας). Στους ασθενείς με οστεοπόρωση η απλή κινητοποίηση γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή ή αποφεύγεται, λόγω του κινδύνου κατάγματος.

Αποκατάσταση μετά από απελευθέρωση του θυλάκου

Εδώ η λογική είναι αντίθετη από τις περισσότερες επεμβάσεις ώμου: ο ώμος δεν ακινητοποιείται. Η κίνηση που κερδήθηκε στο χειρουργείο πρέπει να «κλειδώσει» πριν προλάβει ο θύλακος να ξανασφίξει.

• Πρώτες ημέρες: η φυσικοθεραπεία ξεκινά άμεσα, συχνά την ίδια ή την επόμενη ημέρα, με τη βοήθεια της περιοχικής αναισθησίας που κρατά τον πόνο χαμηλά. Ο αναρτήρας χρησιμοποιείται μόνο για άνεση.
• Πρώτες 6 εβδομάδες: καθημερινές διατάσεις στο σπίτι, αρκετές φορές την ημέρα, και τακτικές συνεδρίες με τον φυσικοθεραπευτή. Είναι η πιο απαιτητική περίοδος.
• Από τον 2ο έως τον 3ο μήνα και μετά: σταδιακή ενδυνάμωση και επιστροφή σε πιο απαιτητικές δραστηριότητες.

Η εργασία γραφείου είναι συνήθως εφικτή μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ η χειρωνακτική εργασία χρειάζεται περισσότερο χρόνο, ανάλογα με την πρόοδο.

Συντηρητική αντιμετώπιση

Περιλαμβάνει έλεγχο του πόνου με αντιφλεγμονώδη αγωγή και αναλγητικά, στοχευμένη φυσικοθεραπεία για τη σταδιακή ανάκτηση του εύρους κίνησης (προσαρμοσμένη στη φάση της νόσου), και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ιδίως στην επώδυνη φάση: τοπικές εγχύσεις κορτικοστεροειδών για την ανακούφιση από τον πόνο και τη φλεγμονή. Η ρύθμιση του σακχάρου, στους διαβητικούς ασθενείς, είναι επίσης σημαντική.

Επεμβατική / χειρουργική αντιμετώπιση

Σε ανθεκτικές περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική αγωγή μετά από παρατεταμένο διάστημα, μπορεί να εφαρμοστούν πιο επεμβατικές μέθοδοι, όπως η ανακινητοποίηση του ώμου υπό αναισθησία ή η αρθροσκοπική απελευθέρωση του συρρικνωμένου θυλάκου. Οι μέθοδοι αυτές αποσκοπούν στην «απελευθέρωση» της άρθρωσης και στην ταχύτερη αποκατάσταση της κίνησης.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση του παγωμένου ώμου είναι, μακροπρόθεσμα, κατά κανόνα καλή: η πλειονότητα των ασθενών ανακτά ικανοποιητική ή πλήρη κινητικότητα. Ωστόσο, η πορεία μπορεί να είναι μακρά και απαιτεί υπομονή και συνέπεια στη φυσικοθεραπεία. Η σωστή καθοδήγηση από τον Ορθοπαιδικό, με προσαρμογή της θεραπείας στη φάση της νόσου, βοηθά στη διαχείριση του πόνου και στην ταχύτερη δυνατή αποκατάσταση.

Καθημερινότητα με παγωμένο ώμο: ύπνος, ντύσιμο, εργασία

Μέχρι να υποχωρήσει η πάθηση, μερικές απλές προσαρμογές κάνουν τη διαφορά:

• Ύπνος: αποφύγετε να ξαπλώνετε πάνω στον πάσχοντα ώμο. Ανάσκελα, ένα μαξιλάρι κάτω από τον αγκώνα και το αντιβράχιο κρατά τον ώμο σε ουδέτερη θέση. Στο υγιές πλάι, αγκαλιάστε ένα μαξιλάρι ώστε το χέρι να μην πέφτει μπροστά.
• Ντύσιμο: περνάτε πρώτα το πάσχον χέρι στο μανίκι και το βγάζετε τελευταίο. Τα ρούχα που κουμπώνουν μπροστά διευκολύνουν.
• Εργασία στον υπολογιστή: στηρίξτε τα αντιβράχια στο γραφείο, φέρτε το ποντίκι κοντά στο σώμα και κάντε σύντομα διαλείμματα για ήπια κίνηση.
• Απότομες κινήσεις: το ξαφνικό τέντωμα (να πιάσετε κάτι που πέφτει, να τραβήξετε τη ζώνη ασφαλείας) προκαλεί οξύ πόνο που κρατά λεπτά. Δεν σημαίνει ζημιά, αλλά αξίζει να το προλαβαίνετε.

Το χέρι δεν χρειάζεται «ξεκούραση» σε αναρτήρα. Χρησιμοποιήστε το κανονικά μέσα στο ανώδυνο εύρος.

Μύθοι και αλήθειες για τον παγωμένο ώμο

• «Τον έπαθα από ψύξη ή ρεύμα αέρα.» Το όνομα παραπέμπει στην ακαμψία, όχι στη θερμοκρασία. Το κρύο ή το κλιματιστικό δεν προκαλούν την πάθηση.
• «Όσο πιο πολύ το ζορίσω, τόσο πιο γρήγορα θα λυθεί.» Στο επώδυνο στάδιο η βίαιη διάταση συντηρεί τη φλεγμονή και παρατείνει την πορεία.
• «Θα περάσει μόνος του, άρα δεν χρειάζεται να κάνω τίποτα.» Η πάθηση έχει πράγματι τάση να υποχωρεί, όμως η σωστή αγωγή μειώνει τον πόνο, προστατεύει τον ύπνο και περιορίζει την κίνηση που θα χαθεί στο μεταξύ.
• «Αφού η μαγνητική είναι καθαρή, δεν έχω τίποτα.» Η διάγνωση είναι κλινική. Οι απεικονιστικές εξετάσεις είναι συχνά φυσιολογικές.

Αν ο ώμος σας χάνει κίνηση εδώ και εβδομάδες, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού για εξέταση σε ένα από τα ιατρεία του Δρ. Τσαρούχα σε Αθήνα, Πετρούπολη, Χανιά και Ηράκλειο.

Κόστος αντιμετώπισης

Το κόστος εξαρτάται από το είδος της αντιμετώπισης (φαρμακευτική αγωγή, φυσικοθεραπεία, εγχύσεις ή, σπανιότερα, επεμβατικές μέθοδοι), τον αριθμό των συνεδριών και την ασφαλιστική κάλυψη. Η ακριβής ενημέρωση γίνεται εξατομικευμένα, μετά την κλινική εκτίμηση. Το ιατρείο είναι στη διάθεσή σας για κάθε σχετική πληροφορία.

Περισσότερα για τους παράγοντες που καθορίζουν το κόστος και για την κάλυψη από ασφαλιστικούς φορείς: Κόστος επεμβάσεων.

Πότε να απευθυνθείτε σε ιατρό

Ο επίμονος πόνος και η προοδευτική δυσκαμψία του ώμου, ιδίως όταν περιορίζεται τόσο η ενεργητική όσο και η παθητική κίνηση, πρέπει να αξιολογούνται από Ορθοπαιδικό. Η έγκαιρη διάγνωση του παγωμένου ώμου επιτρέπει την κατάλληλη αντιμετώπιση από την αρχή, προσαρμοσμένη στη φάση της νόσου, βοηθώντας στη διαχείριση του πόνου και στην ταχύτερη αποκατάσταση.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στους ασθενείς με διαβήτη ή προηγούμενη ακινητοποίηση του ώμου, που έχουν αυξημένο κίνδυνο. Η σωστή καθοδήγηση σε όλη τη διάρκεια της, συχνά μακράς, πορείας της νόσου είναι πολύτιμη για τον ασθενή.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί λέγεται «παγωμένος» ώμος;

Επειδή ο αρθρικός θύλακος συρρικνώνεται και ο ώμος «σφίγγει», χάνοντας σταδιακά την κινητικότητά του, σαν να «παγώνει». Χαρακτηριστικά, περιορίζεται τόσο η ενεργητική όσο και η παθητική κίνηση.

Πόσο διαρκεί ο παγωμένος ώμος;

Η πάθηση εξελίσσεται σε τρία στάδια (πάγωμα, παγωμένος, ξεπάγωμα) και η συνολική διάρκεια μπορεί να φτάσει από μερικούς μήνες έως και δύο-τρία χρόνια. Απαιτεί υπομονή.

Θα ξαναβρώ την κίνησή μου;

Ναι, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων. Η πρόγνωση είναι μακροπρόθεσμα καλή, με τους περισσότερους ασθενείς να ανακτούν ικανοποιητική ή πλήρη κινητικότητα.

Σχετίζεται με τον διαβήτη;

Ναι. Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για τον παγωμένο ώμο. Η καλή ρύθμιση του σακχάρου είναι σημαντική.

Χρειάζεται χειρουργείο;

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, όχι. Οι επεμβατικές μέθοδοι επιφυλάσσονται για τις ανθεκτικές περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική αγωγή.

Επηρεάζει και τους δύο ώμους;

Σε ορισμένους ασθενείς, ιδίως διαβητικούς, ο παγωμένος ώμος μπορεί να προσβάλει και τον δεύτερο ώμο, είτε ταυτόχρονα είτε σε διαφορετικό χρόνο. Ωστόσο, ο ίδιος ώμος σπάνια προσβάλλεται δεύτερη φορά.

Βοηθά η άσκηση στο σπίτι;

Ναι, οι καθοδηγούμενες ασκήσεις στο σπίτι είναι σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης. Ωστόσο, πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στη φάση της νόσου και να εκτελούνται σωστά, γι’ αυτό η αρχική καθοδήγηση από φυσικοθεραπευτή είναι πολύτιμη.

Κάνει καλό το ζεστό ή το κρύο στον παγωμένο ώμο;

Και τα δύο έχουν θέση, σε διαφορετικές στιγμές. Η θερμότητα (ζεστό ντους, θερμοφόρα για 15 έως 20 λεπτά) χαλαρώνει τους μυς και κάνει τις διατάσεις πιο ανεκτές, γι’ αυτό προτιμάται πριν από τις ασκήσεις. Η κρυοθεραπεία βοηθά περισσότερο μετά την άσκηση ή όταν ο ώμος είναι ερεθισμένος και πονά έντονα. Κανένα από τα δύο δεν αλλάζει την πορεία της πάθησης, διευκολύνουν όμως την καθημερινότητα.

Μπορώ να οδηγώ με παγωμένο ώμο;

Οι περισσότεροι ασθενείς συνεχίζουν να οδηγούν, με κάποιες δυσκολίες. Οι κινήσεις που ενοχλούν είναι συνήθως το τράβηγμα της ζώνης, η αλλαγή ταχυτήτων και η στροφή του τιμονιού σε στενούς ελιγμούς. Αν ο πόνος σας εμποδίζει να αντιδράσετε γρήγορα ή να στρίψετε με ασφάλεια, αποφύγετε την οδήγηση μέχρι να βελτιωθεί. Μετά από επέμβαση, η επιστροφή στο τιμόνι γίνεται όταν το επιτρέψει ο χειρουργός.

Μπορεί να εμφανιστεί παγωμένος ώμος μετά από χειρουργείο ή τραυματισμό;

Ναι. Όταν ο ώμος μένει ακίνητος για εβδομάδες, μετά από επέμβαση στο στήθος, στον μαστό ή στο άνω άκρο, ή μετά από τραυματισμό, ο θύλακος μπορεί να συρρικνωθεί. Αυτή είναι η δευτεροπαθής μορφή. Προλαμβάνεται σε μεγάλο βαθμό με πρώιμη, ήπια κινητοποίηση του ώμου, πάντα μέσα στα όρια που ορίζει ο θεράπων ιατρός για την αρχική πάθηση.

Επιτρέπεται κολύμβηση ή γυμναστήριο με παγωμένο ώμο;

Η κίνηση μέσα στο ανώδυνο εύρος είναι επιθυμητή. Το ζεστό νερό της πισίνας διευκολύνει τις ήπιες ασκήσεις, ενώ το κανονικό ελεύθερο ή η πεταλούδα συνήθως δεν είναι εφικτά στα πρώτα στάδια. Στο γυμναστήριο αποφύγετε τα βάρη πάνω από το κεφάλι και τις απότομες κινήσεις. Η αερόβια άσκηση και η προπόνηση των κάτω άκρων συνεχίζονται κανονικά και ωφελούν, ιδίως αν έχετε διαβήτη.