Εξάρθρημα και Αστάθεια Ώμου

Τι είναι το εξάρθρημα και η αστάθεια του ώμου;

Η σταθερότητα του ώμου εξασφαλίζεται από έναν συνδυασμό δομών: την ωμογλήνη, τον επιχείλιο χόνδρο (έναν ινώδη δακτύλιο που εμβαθύνει την υποδοχή), τους συνδέσμους, τον αρθρικό θύλακο και τους μύες του στροφικού πετάλου. Καθώς η ωμογλήνη είναι σχετικά ρηχή, κάτι που επιτρέπει τη μεγάλη κινητικότητα, ο ώμος στηρίζεται σε αυτές τις δομές για να παραμένει σταθερός.

Εξάρθρημα ονομάζουμε την πλήρη έξοδο της κεφαλής του βραχιονίου από την ωμογλήνη. Υπεξάρθρημα είναι η μερική, παροδική μετατόπιση. Αστάθεια είναι η χρόνια κατάσταση κατά την οποία ο ώμος «φεύγει» ή δίνει την αίσθηση επαπειλούμενου εξαρθρήματος επαναλαμβανόμενα, λόγω βλάβης των σταθεροποιητικών δομών.

Τι κρατά τον ώμο στη θέση του: στατικοί και δυναμικοί σταθεροποιητές

Η κεφαλή του βραχιονίου είναι μεγάλη και σφαιρική, ενώ η ωμογλήνη που την υποδέχεται είναι μικρή και ρηχή. Η σχέση τους μοιάζει με μπάλα του γκολφ πάνω στο στήριγμά της. Αυτό εξηγεί το μεγάλο εύρος κίνησης αλλά και γιατί το εξάρθρημα ώμου είναι τόσο συχνό.

Η σταθερότητα στηρίζεται σε δύο ομάδες δομών. Οι στατικοί σταθεροποιητές είναι το σχήμα των αρθρικών επιφανειών, ο επιχείλιος χόνδρος που βαθαίνει την ωμογλήνη σαν παρέμβυσμα, ο αρθρικός θύλακος και οι γληνοβραχιόνιοι σύνδεσμοι, που τεντώνονται στις ακραίες θέσεις. Οι δυναμικοί σταθεροποιητές είναι οι μύες του στροφικού πετάλου, που πιέζουν την κεφαλή μέσα στη γλήνη σε κάθε κίνηση, και οι μύες γύρω από την ωμοπλάτη, που την προσανατολίζουν σωστά. Όταν τραυματιστούν οι στατικές δομές, οι μύες μπορούν να αναπληρώσουν ένα μέρος της απώλειας, όχι όμως πάντα ολόκληρη. Πάνω σε αυτό στηρίζονται τόσο η φυσικοθεραπεία όσο και η χειρουργική αποκατάσταση.

Πρόσθιο, οπίσθιο και κάτω εξάρθρημα ώμου

Η κατεύθυνση προς την οποία μετατοπίζεται η κεφαλή καθορίζει τον μηχανισμό, τις συνοδές βλάβες και την αντιμετώπιση.

• Πρόσθιο εξάρθρημα: η συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων. Συμβαίνει όταν ασκηθεί δύναμη σε χέρι που βρίσκεται σε απαγωγή και έξω στροφή, όπως σε μια πτώση με το χέρι ανοιχτό προς τα πίσω ή σε ένα μπλοκ στο μπάσκετ.
• Οπίσθιο εξάρθρημα: πολύ σπανιότερο. Εμφανίζεται μετά από επιληπτική κρίση, ηλεκτροπληξία ή πτώση με το χέρι τεντωμένο μπροστά. Συχνά διαφεύγει στην πρώτη εκτίμηση, γιατί η παραμόρφωση είναι διακριτική. Ύποπτο σημείο είναι η αδυναμία να στρίψετε το χέρι προς τα έξω.
• Κάτω εξάρθρημα: σπάνιο, με το χέρι να μένει καθηλωμένο σε ανύψωση.
• Αστάθεια πολλαπλών κατευθύνσεων: ο ώμος μετακινείται υπερβολικά προς περισσότερες από μία πλευρές, συνήθως σε άτομα με χαλαρούς συνδέσμους, χωρίς να έχει προηγηθεί σοβαρός τραυματισμός.

Τραυματική και ατραυματική αστάθεια

Η αστάθεια του ώμου διακρίνεται σε δύο βασικές κατηγορίες, με διαφορετική αντιμετώπιση:

• Τραυματική αστάθεια: Ξεκινά συνήθως από ένα πρώτο, σαφές τραυματικό εξάρθρημα, μια πτώση ή μια βίαιη κίνηση, συχνά σε αθλητικό πλαίσιο. Κατά το εξάρθρημα, τραυματίζεται ο επιχείλιος χόνδρος (η κλασική βλάβη Bankart) και άλλες δομές. Μετά το πρώτο επεισόδιο, ιδίως σε νέους, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος υποτροπών, καθώς οι δομές που τραυματίστηκαν δεν επουλώνονται πάντα σωστά.
• Ατραυματική αστάθεια: Εμφανίζεται χωρίς σαφή τραυματισμό, συχνά σε άτομα με γενικευμένη χαλαρότητα των συνδέσμων (υπερελαστικότητα). Εδώ, η αστάθεια μπορεί να αφορά περισσότερες κατευθύνσεις και συχνά αντιμετωπίζεται αρχικά συντηρητικά.

Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς η τραυματική αστάθεια συχνά χρειάζεται χειρουργική αποκατάσταση, ενώ η ατραυματική ανταποκρίνεται συχνά στη φυσικοθεραπεία.

Παράγοντες κινδύνου για νέο εξάρθρημα ώμου

Μετά το πρώτο επεισόδιο, ο ιατρός εκτιμά πόσο πιθανό είναι να επαναληφθεί, γιατί από αυτό εξαρτάται αν θα προταθεί συντηρητική ή χειρουργική αντιμετώπιση. Οι παράγοντες που βαραίνουν περισσότερο είναι:

• Η ηλικία στο πρώτο εξάρθρημα: όσο νεότερος ο ασθενής, ιδίως κάτω των 20 έως 25 ετών, τόσο υψηλότερος ο κίνδυνος υποτροπής.
• Το φύλο: οι υποτροπές καταγράφονται συχνότερα σε άνδρες.
• Η δραστηριότητα: αθλήματα επαφής (ράγκμπι, πάλη, χάντμπολ, ποδόσφαιρο), αθλήματα με κινήσεις πάνω από το κεφάλι και επαγγέλματα με έντονη σωματική καταπόνηση.
• Η γενικευμένη χαλαρότητα των συνδέσμων.
• Η απώλεια οστού στο πρόσθιο χείλος της ωμογλήνης ή μεγάλο εντύπωμα στην κεφαλή του βραχιονίου.
• Ο αριθμός των προηγούμενων επεισοδίων: κάθε νέο εξάρθρημα γίνεται συνήθως με μικρότερη δύναμη από το προηγούμενο.

Η συνεκτίμηση αυτών των στοιχείων επιτρέπει μια πρόταση προσαρμοσμένη στον συγκεκριμένο ασθενή και όχι μια γενική σύσταση.

Κλινική εικόνα και συμπτώματα

Κατά το οξύ εξάρθρημα, ο ασθενής εμφανίζει έντονο πόνο, παραμόρφωση του ώμου και αδυναμία κίνησης, με το χέρι «κλειδωμένο» σε συγκεκριμένη θέση. Το εξάρθρημα ανατάσσεται (επανατοποθετείται) από ιατρό, συχνά σε επείγουσα βάση.

Στη χρόνια αστάθεια, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Επαναλαμβανόμενα επεισόδια εξαρθρήματος ή υπεξαρθρήματος.
• Αίσθημα ότι ο ώμος «φεύγει» ή θα «φύγει», ιδίως σε συγκεκριμένες κινήσεις (π.χ. όταν το χέρι σηκώνεται και στρέφεται προς τα πίσω).
• Πόνος και αίσθημα «ανασφάλειας» στην άρθρωση.
• Αποφυγή ορισμένων κινήσεων ή δραστηριοτήτων, από φόβο νέου εξαρθρήματος.

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό (ιδίως στον μηχανισμό και στον αριθμό των επεισοδίων), στην κλινική εξέταση με ειδικές δοκιμασίες αστάθειας, και στον απεικονιστικό έλεγχο. Οι ακτινογραφίες αναδεικνύουν το εξάρθρημα και τυχόν συνοδά οστικά κατάγματα. Η μαγνητική τομογραφία: ιδανικά με ενδοαρθρική έγχυση σκιαγραφικού, είναι η εξέταση εκλογής για την ανάδειξη των βλαβών των μαλακών μορίων, όπως η ρήξη του επιχείλιου (Bankart). Η αξονική τομογραφία χρησιμοποιείται για την εκτίμηση τυχόν οστικών ελλειμμάτων.

Συνοδές βλάβες που ελέγχονται μετά από εξάρθρημα ώμου

Η ανάταξη λύνει το επείγον πρόβλημα, δεν ολοκληρώνει όμως τον έλεγχο. Ανάλογα με την ηλικία, αναζητούνται διαφορετικές συνοδές κακώσεις:

• Σε νεότερους ασθενείς κυριαρχούν οι βλάβες του επιχείλιου χόνδρου και των συνδέσμων, καθώς και το εντύπωμα στο πίσω μέρος της κεφαλής (βλάβη Hill-Sachs).
• Μετά τα 40 ο επιχείλιος χόνδρος συχνά αντέχει και υποχωρούν οι τένοντες. Αν μετά την ανάταξη δεν μπορείτε να σηκώσετε το χέρι, πρέπει να αποκλειστεί ρήξη στροφικού πετάλου.
• Οστικές κακώσεις: απόσπαση του μείζονος βραχιονίου ογκώματος ή τεμαχίου από το χείλος της ωμογλήνης. Η αντιμετώπισή τους περιγράφεται στη σελίδα για τα κατάγματα του ώμου.
• Κάκωση του μασχαλιαίου νεύρου: εκδηλώνεται με μούδιασμα στο έξω μέρος του βραχίονα και αδυναμία του δελτοειδούς. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μέσα σε εβδομάδες ή λίγους μήνες και παρακολουθείται κλινικά.

Για τον λόγο αυτό λαμβάνονται ακτινογραφίες και πριν και μετά την ανάταξη, και ο ώμος επανεξετάζεται λίγες ημέρες αργότερα, όταν ο πόνος έχει υποχωρήσει.

Θεραπεία

Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται με βάση τον τύπο της αστάθειας, την ηλικία, το επίπεδο δραστηριότητας, τον αριθμό των επεισοδίων και την έκταση των βλαβών.

Συντηρητική αντιμετώπιση

Μετά από ένα πρώτο εξάρθρημα, ακολουθεί ανάταξη, σύντομη ακινητοποίηση και, στη συνέχεια, οργανωμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας για την ενδυνάμωση των μυών που σταθεροποιούν τον ώμο. Η συντηρητική αντιμετώπιση είναι συχνά η πρώτη επιλογή, ιδίως στην ατραυματική αστάθεια και σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας.

Τι να κάνετε τις πρώτες ώρες μετά από εξάρθρημα ώμου

Αν ο ώμος «βγει», στηρίξτε το χέρι στη θέση που πονά λιγότερο, με ένα φουλάρι ή κρατώντας το με το άλλο χέρι, και μεταβείτε άμεσα σε τμήμα επειγόντων. Μην επιχειρήσετε να το επαναφέρετε και μην αφήσετε κάποιον χωρίς ιατρική εκπαίδευση να το δοκιμάσει. Τοποθετήστε πάγο τυλιγμένο σε πετσέτα και αποφύγετε το φαγητό και το νερό, γιατί η ανάταξη μπορεί να χρειαστεί καταστολή.

Στο νοσοκομείο προηγείται ακτινογραφία και ακολουθεί η ανάταξη με ήπιους χειρισμούς, υπό αναλγησία ή καταστολή. Όσο νωρίτερα γίνει, τόσο ευκολότερη είναι, καθώς ο μυϊκός σπασμός αυξάνεται με τις ώρες. Αν παρατηρήσετε μούδιασμα, ψυχρό ή ωχρό χέρι, αναφέρετέ το αμέσως στο προσωπικό.

Ακινητοποίηση και φυσικοθεραπεία μετά το πρώτο εξάρθρημα ώμου

Μετά την ανάταξη το χέρι τοποθετείται σε αναρτήρα, συνήθως για 1 έως 2 εβδομάδες. Στόχος είναι η ανακούφιση και η ηρεμία των ιστών. Η παρατεταμένη ακινητοποίηση δεν φαίνεται να προσφέρει επιπλέον προστασία και οδηγεί σε δυσκαμψία, ιδίως στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Η φυσικοθεραπεία ακολουθεί σε στάδια:

• Αρχικά, ήπιες κινήσεις για την ανάκτηση του εύρους, με αποφυγή του συνδυασμού απαγωγής και έξω στροφής.
• Στη συνέχεια, ενδυνάμωση των μυών του στροφικού πετάλου και των σταθεροποιητών της ωμοπλάτης.
• Τέλος, ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας και νευρομυϊκού ελέγχου, ώστε ο ώμος να αντιδρά σωστά σε απότομες φορτίσεις.

Η επάνοδος στις απλές καθημερινές δραστηριότητες γίνεται συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες. Για τον αθλητισμό απαιτούνται πλήρες εύρος κίνησης χωρίς πόνο, δύναμη συγκρίσιμη με του άλλου ώμου και απουσία αισθήματος ότι ο ώμος «φεύγει» στις δοκιμασίες.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Σε νέους, δραστήριους ασθενείς με τραυματική αστάθεια και επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα, η χειρουργική αποκατάσταση είναι συχνά αναγκαία. Η επέμβαση, κατά κανόνα αρθροσκοπική: αποκαθιστά τις κατεστραμμένες δομές: συνηθέστερα, τη συρραφή του επιχείλιου χόνδρου (αποκατάσταση Bankart) με ειδικές άγκυρες. Σε περιπτώσεις με σημαντικό οστικό έλλειμμα, ενδέχεται να απαιτηθούν πιο σύνθετες τεχνικές. Η χειρουργική αποκατάσταση αποσκοπεί στην αποκατάσταση της σταθερότητας και στην αποτροπή νέων εξαρθρημάτων, που φθείρουν προοδευτικά την άρθρωση.

Ποια επέμβαση ταιριάζει σε κάθε μορφή αστάθειας ώμου

Η τεχνική επιλέγεται με βάση την ηλικία, τις απαιτήσεις σας, τον αριθμό των επεισοδίων και κυρίως το αν υπάρχει απώλεια οστού:

• Αρθροσκοπική αποκατάσταση Bankart: ενδείκνυται όταν η βλάβη αφορά τον επιχείλιο χόνδρο και τον θύλακο, χωρίς σημαντικό οστικό έλλειμμα. Το πώς γίνεται η επέμβαση, η αναισθησία και οι τομές περιγράφονται στη σελίδα για την αρθροσκόπηση ώμου.
• Remplissage: όταν το εντύπωμα Hill-Sachs είναι μεγάλο και «αγκιστρώνει» στο χείλος της ωμογλήνης, γεμίζεται με τον παρακείμενο τένοντα και θύλακο, στο ίδιο χειρουργείο.
• Ανοικτή αποκατάσταση: επιλέγεται σε ορισμένες περιπτώσεις αποτυχίας προηγούμενης επέμβασης ή έντονης χαλαρότητας.
• Επέμβαση Latarjet: όταν έχει χαθεί σημαντικό τμήμα του πρόσθιου χείλους της ωμογλήνης, μεταφέρεται η κορακοειδής απόφυση μαζί με τους τένοντες που προσφύονται σε αυτήν και στερεώνεται με βίδες. Εναλλακτικά χρησιμοποιείται οστικό μόσχευμα.
• Πτύχωση του θυλάκου: στην αστάθεια πολλαπλών κατευθύνσεων, μόνο εφόσον δεν αποδώσει ένα πλήρες πρόγραμμα φυσικοθεραπείας.

Η απόφαση για το είδος της επέμβασης είναι καθοριστική για το αποτέλεσμα. Αν έχετε λάβει διαφορετικές προτάσεις, μια δεύτερη ιατρική γνώμη με την αξονική και τη μαγνητική σας βοηθά να ξεκαθαρίσει η εικόνα.

Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας και η πρόληψη

Η φυσικοθεραπεία έχει κεντρικό ρόλο στην αντιμετώπιση της αστάθειας του ώμου, τόσο ως κύρια θεραπεία (ιδίως στην ατραυματική αστάθεια) όσο και ως μέρος της αποκατάστασης μετά από εξάρθρημα ή χειρουργική επέμβαση. Ένα στοχευμένο πρόγραμμα ενδυναμώνει τους μύες του στροφικού πετάλου και τους σταθεροποιητές της ωμοπλάτης, που λειτουργούν ως «δυναμικοί σταθεροποιητές» της άρθρωσης, αντισταθμίζοντας, όπου είναι δυνατόν, τη χαλαρότητα των δομών.

Για την πρόληψη νέων επεισοδίων, ιδίως στους αθλητές, σημαντική είναι η αποφυγή των «επικίνδυνων» θέσεων του χεριού κατά την αποκατάσταση, η σταδιακή και ελεγχόμενη επιστροφή στη δραστηριότητα, και η διατήρηση καλής μυϊκής κατάστασης. Η βιαστική επιστροφή στον αθλητισμό, πριν ολοκληρωθεί η αποκατάσταση, αυξάνει τον κίνδυνο νέου εξαρθρήματος.

Γιατί έχει σημασία η σωστή αντιμετώπιση

Κάθε νέο εξάρθρημα δεν είναι απλώς επώδυνο, προκαλεί επιπλέον βλάβες στον επιχείλιο, στον χόνδρο και στο οστό. Η επαναλαμβανόμενη αστάθεια, με τον καιρό, μπορεί να οδηγήσει σε φθορά της άρθρωσης και πρώιμη αρθρίτιδα. Γι’ αυτό, ιδίως στους νέους ασθενείς με τραυματική αστάθεια, η έγκαιρη και σωστή αντιμετώπιση έχει σημασία που ξεπερνά την άμεση ανακούφιση.

Αστάθεια ώμου και φθορά της άρθρωσης με τα χρόνια

Σε κάθε επεισόδιο η κεφαλή του βραχιονίου σύρεται πάνω στο χείλος της ωμογλήνης και τραυματίζει τον αρθρικό χόνδρο. Όταν τα εξαρθρήματα είναι πολλά, η βλάβη συσσωρεύεται και μπορεί, μετά από χρόνια, να καταλήξει σε οστεοαρθρίτιδα του ώμου σε σχετικά νεαρή ηλικία. Δεν συμβαίνει σε όλους, είναι όμως ένας από τους λόγους για τους οποίους δεν συνιστάται να «συνηθίσετε» έναν ώμο που βγαίνει συχνά, ακόμη κι αν έχετε μάθει να τον ανατάσσετε εύκολα.

Οστικά ελλείμματα και σύνθετες περιπτώσεις

Σε ορισμένες περιπτώσεις αστάθειας, ιδίως μετά από πολλαπλά εξαρθρήματα, η βλάβη δεν περιορίζεται στα μαλακά μόρια, αλλά επεκτείνεται και στο οστό. Επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα μπορούν να προκαλέσουν απώλεια οστού είτε στην ωμογλήνη είτε στην κεφαλή του βραχιονίου (η λεγόμενη βλάβη Hill-Sachs). Όταν υπάρχει σημαντικό οστικό έλλειμμα, μια απλή συρραφή του επιχείλιου δεν αρκεί, καθώς δεν αντιμετωπίζει το οστικό πρόβλημα.

Σε αυτές τις σύνθετες περιπτώσεις, απαιτούνται πιο εξειδικευμένες τεχνικές που αποκαθιστούν και το οστικό έλλειμμα, ώστε να εξασφαλιστεί η σταθερότητα. Η ακριβής προεγχειρητική εκτίμηση, συχνά με αξονική τομογραφία για την ποσοτικοποίηση του οστικού ελλείμματος, είναι εδώ καθοριστική για την επιλογή της κατάλληλης τεχνικής, γι’ αυτό και η εξειδικευμένη αντιμετώπιση έχει μεγάλη σημασία.

Κόστος αντιμετώπισης

Το κόστος εξαρτάται από το είδος της αντιμετώπισης (συντηρητική ή χειρουργική), την πολυπλοκότητα της επέμβασης, τα υλικά (π.χ. άγκυρες συρραφής), την κλινική και τη θέση νοσηλείας, καθώς και την ασφαλιστική κάλυψη. Στις περισσότερες περιπτώσεις χειρουργικής αντιμετώπισης, τα ιδιωτικά ασφαλιστήρια συμβόλαια και οι ασφαλιστικοί φορείς καλύπτουν σημαντικό μέρος της δαπάνης.

Η ακριβής ενημέρωση γίνεται εξατομικευμένα, μετά την κλινική εκτίμηση. Το ιατρείο είναι στη διάθεσή σας για κάθε σχετική πληροφορία.

Περισσότερα για τους παράγοντες που καθορίζουν το κόστος και για την κάλυψη από ασφαλιστικούς φορείς: Κόστος επεμβάσεων.

Πριν και μετά την αντιμετώπιση

Πριν την αντιμετώπιση, ο ασθενής με χρόνια αστάθεια ζει με το διαρκές αίσθημα ανασφάλειας ότι ο ώμος του «θα φύγει», αποφεύγοντας δραστηριότητες και κινήσεις από φόβο νέου εξαρθρήματος. Κάθε νέο επεισόδιο είναι επώδυνο και προσθέτει βλάβες στην άρθρωση.

Μετά τη σωστή αντιμετώπιση, συντηρητική ή χειρουργική, και την ολοκλήρωση της αποκατάστασης, η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών ανακτά μια σταθερή, αξιόπιστη άρθρωση και επιστρέφει στις δραστηριότητές της με ασφάλεια. Ιδίως στους νέους αθλητές, η αποκατάσταση της σταθερότητας σημαίνει επιστροφή στο άθλημα χωρίς τον διαρκή φόβο του εξαρθρήματος.

Επιστροφή σε εργασία, οδήγηση και αθλήματα επαφής

Η εργασία γραφείου είναι συνήθως εφικτή μέσα σε 1 έως 2 εβδομάδες, με το χέρι στον αναρτήρα. Η οδήγηση επιτρέπεται αφού αφαιρεθεί ο αναρτήρας και ελέγχετε το τιμόνι με ασφάλεια. Η χειρωνακτική εργασία χρειάζεται συνήθως 3 έως 4 μήνες. Το τρέξιμο ξεκινά νωρίτερα από τα αθλήματα με μπάλα. Τα αθλήματα επαφής και οι ρίψεις επιτρέπονται κατά κανόνα μετά τους 6 μήνες, εφόσον έχουν επιτευχθεί τα κριτήρια κίνησης και δύναμης.

Για να οργανώσετε τον έλεγχο και το πλάνο σας, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού στο ιατρείο σε Αθήνα, Πετρούπολη, Χανιά ή Ηράκλειο. Για άλλες αιτίες πόνου και αδυναμίας στην ίδια άρθρωση, δείτε τη συνολική ενότητα με τις παθήσεις του ώμου.

Αποκατάσταση μετά από χειρουργική σταθεροποίηση για αστάθεια ώμου

Οι ιστοί που συρράφηκαν χρειάζονται χρόνο για να επουλωθούν στη νέα τους θέση. Το πρόγραμμα καθορίζεται από τον χειρουργό, αλλά ενδεικτικά εξελίσσεται ως εξής:

• Πρώτες 4 έως 6 εβδομάδες: το χέρι παραμένει σε ανάρτηση. Επιτρέπονται κινήσεις αγκώνα, καρπού και δακτύλων, ήπιες εκκρεμοειδείς ασκήσεις και κινητοποίηση της ωμοπλάτης. Αποφεύγεται αυστηρά η έξω στροφή με το χέρι σε απαγωγή.
• Από την 6η εβδομάδα περίπου: ξεκινά η ενεργητική και υποβοηθούμενη κίνηση, με σταδιακή ανάκτηση του εύρους.
• Από τον τρίτο μήνα: προοδευτική ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των μυών της ωμοπλάτης, καθώς και ασκήσεις ελέγχου της άρθρωσης.
• Από τον τέταρτο έως τον έκτο μήνα: ασκήσεις ειδικές για το άθλημα ή την εργασία σας.

Μετά από επέμβαση με μεταφορά οστού, η πρόοδος εξαρτάται και από την πώρωση του οστικού τεμαχίου, που ελέγχεται απεικονιστικά.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι η βλάβη Bankart;

Είναι η ρήξη του επιχείλιου χόνδρου στο πρόσθιο-κάτω τμήμα της ωμογλήνης, που συμβαίνει κλασικά κατά το τραυματικό εξάρθρημα του ώμου. Η αποκατάστασή της (συρραφή) είναι η βασική χειρουργική επέμβαση για την τραυματική αστάθεια.

Μετά το πρώτο εξάρθρημα, θα ξανασυμβεί;

Σε νέους, δραστήριους ασθενείς, ο κίνδυνος υποτροπής μετά από τραυματικό εξάρθρημα είναι σημαντικός. Σε μεγαλύτερες ηλικίες ο κίνδυνος είναι μικρότερος. Η σωστή αντιμετώπιση μειώνει τον κίνδυνο νέων επεισοδίων.

Χρειάζεται πάντα χειρουργείο;

Όχι. Η ατραυματική αστάθεια και ορισμένες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται συντηρητικά με φυσικοθεραπεία. Το χειρουργείο ενδείκνυται κυρίως στην τραυματική αστάθεια με επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα σε νέους, δραστήριους ασθενείς.

Πώς γίνεται η χειρουργική αποκατάσταση;

Κατά κανόνα αρθροσκοπικά, με συρραφή του επιχείλιου χόνδρου (αποκατάσταση Bankart) με ειδικές άγκυρες. Σε περιπτώσεις με οστικό έλλειμμα, μπορεί να απαιτηθούν πιο σύνθετες τεχνικές.

Καλύπτεται το κόστος από την ασφάλεια;

Στις περισσότερες περιπτώσεις χειρουργικής αντιμετώπισης, τα ιδιωτικά ασφαλιστήρια συμβόλαια και οι ασφαλιστικοί φορείς καλύπτουν μέρος ή το σύνολο της δαπάνης. Το ιατρείο μπορεί να σας ενημερώσει αναλυτικά.

Είναι πιο επιρρεπείς οι νέοι αθλητές;

Ναι. Οι νέοι, δραστήριοι ασθενείς, ιδίως αθλητές σε αθλήματα επαφής ή με κινήσεις πάνω από το κεφάλι, έχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο υποτροπής μετά από τραυματικό εξάρθρημα, γι’ αυτό και συχνά ωφελούνται από τη χειρουργική σταθεροποίηση.

Μπορώ να ανατάξω μόνος μου το εξάρθρημα;

Όχι. Η ανάταξη πρέπει να γίνεται από ιατρό, καθώς η λανθασμένη προσπάθεια μπορεί να προκαλέσει επιπλέον βλάβες σε οστά, νεύρα ή αγγεία. Το οξύ εξάρθρημα είναι επείγον περιστατικό.

Πόσο καιρό φοράω αναρτήρα μετά από εξάρθρημα ώμου;

Μετά από πρώτο εξάρθρημα που αντιμετωπίζεται συντηρητικά, ο αναρτήρας φοριέται συνήθως 1 έως 2 εβδομάδες, κυρίως για ανακούφιση από τον πόνο. Μετά από χειρουργική σταθεροποίηση, το διάστημα είναι μεγαλύτερο, περίπου 4 έως 6 εβδομάδες, ώστε να προστατευθεί η συρραφή. Σε κάθε περίπτωση βγάζετε τον αναρτήρα μερικές φορές την ημέρα για να κινήσετε τον αγκώνα και τον καρπό, όπως θα σας δείξει ο ιατρός.

Τι είναι το υπεξάρθρημα ώμου και πώς το καταλαβαίνω;

Στο υπεξάρθρημα η κεφαλή του βραχιονίου γλιστρά μερικώς έξω από τη γλήνη και επιστρέφει μόνη της μέσα σε δευτερόλεπτα. Το αντιλαμβάνεστε ως απότομο «κλικ» ή αίσθημα ότι ο ώμος έφυγε και ξαναμπήκε, συχνά με οξύ πόνο και παροδικό μούδιασμα ή βάρος στο χέρι («νεκρό χέρι»). Αν επαναλαμβάνεται, υποδηλώνει αστάθεια και χρειάζεται εξέταση, ακόμη κι αν δεν είχατε ποτέ πλήρες εξάρθρημα.

Μπορώ να κάνω γυμναστήριο με αστάθεια ώμου;

Ναι, με προσαρμογές. Αποφύγετε τις ασκήσεις που φέρνουν το χέρι σε απαγωγή και έξω στροφή υπό φορτίο: πιέσεις και έλξεις πίσω από τον αυχένα, βαθιές βυθίσεις, πιέσεις στήθους με μεγάλο εύρος και ανοίγματα με βάρη. Προτιμήστε ασκήσεις με τους αγκώνες μπροστά από το σώμα, κωπηλατικές κινήσεις και ενδυνάμωση των στροφέων με λάστιχο. Ιδανικά, το πρόγραμμα το σχεδιάζει ο φυσικοθεραπευτής σας.

Τι είναι η επέμβαση Latarjet;

Είναι επέμβαση σταθεροποίησης για ασθενείς που έχουν χάσει οστό από το πρόσθιο χείλος της ωμογλήνης μετά από πολλά εξαρθρήματα. Ο χειρουργός μεταφέρει ένα τμήμα της κορακοειδούς απόφυσης, μαζί με τους τένοντες που προσφύονται σε αυτό, και το στερεώνει με βίδες στο σημείο του ελλείμματος. Έτσι αναπληρώνεται το οστό και δημιουργείται ένα επιπλέον «φρένο» από μαλακούς ιστούς. Πραγματοποιείται συνήθως με ανοικτή τομή.