Οστεονέκρωση Ισχίου

Τι είναι η οστεονέκρωση του ισχίου;

Ο όρος «οστεονέκρωση» σημαίνει τον θάνατο του οστικού ιστού λόγω διακοπής της αιμάτωσής του. Η μηριαία κεφαλή, η σφαιρική «μπάλα» της άρθρωσης του ισχίου, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυτή την πάθηση, καθώς η αιμάτωσή της εξαρτάται από ένα σχετικά «εύθραυστο» δίκτυο αγγείων.

Όταν η παροχή αίματος διακοπεί, τα οστικά κύτταρα της μηριαίας κεφαλής νεκρώνονται και το οστό εξασθενεί προοδευτικά. Καθώς το νεκρωμένο οστό χάνει την αντοχή του, η σφαιρική επιφάνεια της κεφαλής κινδυνεύει να «καταρρεύσει», να χάσει, δηλαδή, το κανονικό της σχήμα. Μόλις συμβεί αυτή η κατάρρευση, η άρθρωση παύει να λειτουργεί ομαλά και ξεκινά μια ταχεία πορεία προς σοβαρή αρθρίτιδα.

Πώς αιματώνεται η μηριαία κεφαλή και γιατί είναι ευάλωτη

Η μηριαία κεφαλή είναι το σφαιρικό άνω άκρο του μηριαίου οστού, που αρθρώνεται με την κοτύλη της λεκάνης. Το αίμα φτάνει σε αυτήν κυρίως από μικρά αγγεία που πορεύονται κατά μήκος του μηριαίου αυχένα, πολύ κοντά στο οστό. Η κεφαλή δεν διαθέτει πλούσιο εναλλακτικό δίκτυο αγγείων, όπως συμβαίνει σε άλλα σημεία του σκελετού.

Αυτό σημαίνει ότι, αν τα συγκεκριμένα αγγεία τραυματιστούν, συμπιεστούν ή αποφραχθούν, η περιοχή που τρέφουν δεν μπορεί να αιματωθεί από αλλού. Τα οστικά κύτταρα πεθαίνουν, ο οργανισμός προσπαθεί να αντικαταστήσει το νεκρό οστό, όμως στο διάστημα αυτό η περιοχή κάτω από τον χόνδρο (υποχόνδριο οστό) γίνεται εύθραυστη. Η ζώνη που δέχεται τα μεγαλύτερα φορτία στη βάδιση είναι συνήθως και εκείνη που υποχωρεί πρώτη.

Άσηπτη νέκρωση μηριαίας κεφαλής: η ίδια πάθηση με άλλο όνομα

Στις γνωματεύσεις και στα πορίσματα των απεικονιστικών εξετάσεων θα συναντήσετε συχνά τον όρο άσηπτη νέκρωση μηριαίας κεφαλής, ενώ άλλοτε γράφεται ανάγγειος ή ισχαιμική νέκρωση. Όλοι οι όροι περιγράφουν την ίδια πάθηση με την οστεονέκρωση ισχίου. Η λέξη «άσηπτη» δηλώνει ότι η νέκρωση του οστού δεν οφείλεται σε μικρόβιο ή λοίμωξη, αλλά σε ανεπαρκή παροχή αίματος. Δεν πρόκειται λοιπόν για μεταδοτική νόσο ούτε για φλεγμονή που αντιμετωπίζεται με αντιβίωση.

Η διευκρίνιση έχει πρακτική αξία: αν διαβάσετε στη μαγνητική σας «ευρήματα συμβατά με άσηπτη νέκρωση», το επόμενο βήμα είναι η εκτίμηση του σταδίου και της έκτασης της βλάβης από χειρουργό με εμπειρία στο ισχίο, ώστε να φανεί αν η άρθρωση μπορεί ακόμη να διασωθεί.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η οστεονέκρωση του ισχίου μπορεί να είναι πρωτοπαθής (χωρίς σαφή αιτία) ή, συχνότερα, να σχετίζεται με ορισμένους παράγοντες κινδύνου:

• Μακροχρόνια λήψη κορτικοστεροειδών
• Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
• Τραυματισμοί της περιοχής (π.χ. κατάγματα του αυχένα ή εξάρθρημα του ισχίου, που διακόπτουν την αιμάτωση)
• Ορισμένα νοσήματα του αίματος και μεταβολικές διαταραχές
• Καταδυτική νόσος (νόσος των δυτών)
• Ορισμένες συστηματικές παθήσεις

Η οστεονέκρωση προσβάλλει συχνά νεότερους ασθενείς (30-50 ετών) και, σε αρκετές περιπτώσεις, μπορεί να είναι αμφοτερόπλευρη. Η παρουσία παράγοντα κινδύνου δεν σημαίνει βέβαιη εμφάνιση της νόσου, ενώ σε ένα ποσοστό δεν εντοπίζεται σαφής αιτία.

Τραυματική και μη τραυματική οστεονέκρωση ισχίου

Τα αίτια χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες, και η διάκριση βοηθά τον ιατρό να κατανοήσει πώς ξεκίνησε η βλάβη και αν κινδυνεύει και το άλλο ισχίο.

Τραυματική μορφή. Εδώ τα αγγεία της μηριαίας κεφαλής έχουν τραυματιστεί μηχανικά:

• μετά από κάταγμα στο ισχίο, ιδίως όταν αφορά τον αυχένα ή την ίδια την κεφαλή του μηριαίου,
• μετά από εξάρθρημα του ισχίου, κυρίως όταν η ανάταξη καθυστερήσει.

Στις περιπτώσεις αυτές η νέκρωση μπορεί να φανεί μήνες μετά τον τραυματισμό, γι’ αυτό η παρακολούθηση συνεχίζεται και αφού επουλωθεί το κάταγμα.

Μη τραυματική μορφή. Η αιμάτωση διαταράσσεται από παθολογικά αίτια, χωρίς να έχει προηγηθεί κάκωση:

• φάρμακα, όπως η κορτιζόνη σε παρατεταμένη χορήγηση, ορισμένα χημειοθεραπευτικά και ανοσοκατασταλτικά,
• χρόνια και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ,
• αιματολογικά νοσήματα και διαταραχές της πήξης (θρομβοφιλία, δρεπανοκυτταρική αναιμία, λευχαιμίες),
• αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος,
• ακτινοθεραπεία στην περιοχή της λεκάνης,
• η νόσος των δυτών, από απότομες μεταβολές της πίεσης.

Σε αρκετούς ασθενείς δεν ανευρίσκεται κανένας από τους παραπάνω παράγοντες. Η μορφή αυτή ονομάζεται ιδιοπαθής και αντιμετωπίζεται με τα ίδια κριτήρια.

Κλινική εικόνα και συμπτώματα

Το κύριο σύμπτωμα είναι ο πόνος, ο οποίος:

• Εντοπίζεται στη βουβωνική χώρα και μπορεί να αντανακλά στον μηρό ή τον γλουτό.
• Εμφανίζεται συχνά χωρίς προηγούμενο τραυματισμό.
• Επιδεινώνεται με τη φόρτιση και τη βάδιση.
• Μπορεί να εμφανίζεται και σε ηρεμία ή τη νύχτα, σε πιο προχωρημένα στάδια.

Στα αρχικά στάδια, τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή διαλείποντα. Καθώς η νόσος εξελίσσεται και ιδίως μετά την κατάρρευση της κεφαλής, ο πόνος γίνεται έντονος και σταθερός, με σοβαρό περιορισμό της κίνησης.

Διάγνωση και στάδια

Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική για την πρόγνωση. Οι ακτινογραφίες μπορεί να είναι φυσιολογικές στα πολύ αρχικά στάδια, γι’ αυτό η μαγνητική τομογραφία είναι η εξέταση εκλογής: αναδεικνύει τη νέκρωση πολύ πρώιμα, πριν εμφανιστούν ακτινολογικές αλλοιώσεις ή κατάρρευση, και εκτιμά την έκταση της βλάβης.

Η νόσος σταδιοποιείται με βάση την εξέλιξή της: από τα πρώιμα στάδια (νέκρωση χωρίς κατάρρευση της κεφαλής, όπου η άρθρωση διατηρεί το σχήμα της) έως τα προχωρημένα στάδια (κατάρρευση της μηριαίας κεφαλής και ανάπτυξη αρθρίτιδας). Το στάδιο καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη θεραπευτική προσέγγιση, όσο πιο έγκαιρη η διάγνωση, τόσο περισσότερες οι επιλογές διατήρησης της άρθρωσης.

Τι ελέγχει ο ιατρός στην κλινική εξέταση

Η εξέταση ξεκινά με το ιστορικό: φάρμακα που έχετε λάβει (ιδίως κορτιζόνη, ακόμη και πριν από χρόνια), κατανάλωση αλκοόλ, παλαιοί τραυματισμοί, καταδύσεις, γνωστά νοσήματα του αίματος. Ακολουθεί η παρατήρηση της βάδισης και ο έλεγχος των κινήσεων του ισχίου. Στην άσηπτη νέκρωση περιορίζεται και πονά χαρακτηριστικά η έσω στροφή και η απαγωγή του σκέλους.

Ο ιατρός θα σας ρωτήσει επίσης για καθημερινές κινήσεις που δυσκολεύουν νωρίς: το ανέβασμα σκάλας, το περπάτημα σε ανηφόρα, το σκύψιμο για να φορέσετε κάλτσες ή παπούτσια. Σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να διαπιστωθεί χωλότητα και μικρή βράχυνση του σκέλους. Εξετάζεται πάντα και το άλλο ισχίο, ακόμη κι αν δεν πονά.

Ακτινογραφία, μαγνητική τομογραφία και στάδια της οστεονέκρωσης ισχίου

Ο απεικονιστικός έλεγχος αρχίζει συνήθως με απλή ακτινογραφία λεκάνης και πλάγια λήψη του ισχίου. Στην αρχή η εικόνα μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογική. Αργότερα εμφανίζονται περιοχές πύκνωσης του οστού, μια λεπτή γραμμή κάτω από την αρθρική επιφάνεια, καθίζηση και απώλεια της σφαιρικότητας της κεφαλής και, τελικά, στένωση του μεσάρθριου διαστήματος.

Η μαγνητική τομογραφία δείχνει τη νεκρωτική περιοχή και τα όριά της πριν αλλάξει η ακτινογραφία, και επιτρέπει να υπολογιστεί τι ποσοστό της κεφαλής έχει προσβληθεί. Με βάση τα ευρήματα, η νόσος περιγράφεται απλοποιημένα σε τέσσερις βαθμίδες:

1. φυσιολογική ακτινογραφία, ευρήματα μόνο στη μαγνητική,
2. αλλοιώσεις ορατές στην ακτινογραφία, με την κεφαλή ακόμη σφαιρική,
3. υποχόνδριο κάταγμα και καθίζηση της κεφαλής,
4. φθορά ολόκληρης της άρθρωσης, με εικόνα αρθρίτιδας.

Το όριο ανάμεσα στη δεύτερη και την τρίτη βαθμίδα είναι αυτό που κρίνει αν έχουν θέση οι επεμβάσεις διάσωσης της άρθρωσης.

Με ποιες παθήσεις μπορεί να μπερδευτεί

Ο πόνος στη βουβωνική χώρα δεν είναι αποκλειστικό γνώρισμα της οστεονέκρωσης. Παρόμοια ενοχλήματα δίνουν η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου, που αφορά συνήθως μεγαλύτερες ηλικίες και εξελίσσεται πιο αργά, η ρήξη του επιχείλιου χόνδρου σε νέους και δραστήριους ασθενείς, το παροδικό οίδημα του μυελού των οστών, τα κατάγματα κόπωσης του μηριαίου αυχένα και οι κήλες της περιοχής.

Συχνά επίσης ο ασθενής έχει ήδη λάβει θεραπεία για τη μέση χωρίς αποτέλεσμα. Αν δεν είστε βέβαιοι από πού ξεκινά ο πόνος, θα σας βοηθήσει το άρθρο για το πώς ξεχωρίζει ο πόνος στο ισχίο ή στη μέση. Η οριστική απάντηση δίνεται από την κλινική εξέταση σε συνδυασμό με τη μαγνητική τομογραφία.

Πώς εξελίσσεται η οστεονέκρωση

Η κατανόηση της εξέλιξης εξηγεί γιατί ο χρόνος είναι τόσο κρίσιμος. Η διαδικασία ξεκινά με τη διακοπή της αιμάτωσης ενός τμήματος της μηριαίας κεφαλής. Στη φάση αυτή, το οστό αρχίζει να νεκρώνεται, αλλά η σφαιρική επιφάνεια της κεφαλής παραμένει ακέραιη, τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια.

Καθώς το νεκρωμένο οστό εξασθενεί, χάνει την ικανότητά του να αντέχει τα φορτία. Σε αυτό το κρίσιμο σημείο, η σφαιρική επιφάνεια κινδυνεύει να «καταρρεύσει», να χάσει το κανονικό της σχήμα. Μόλις συμβεί η κατάρρευση, η βλάβη γίνεται μη αναστρέψιμη: η ομαλή επιφάνεια χάνεται οριστικά και ξεκινά μια ταχεία πορεία προς σοβαρή αρθρίτιδα. Ακριβώς αυτή η αλληλουχία, νέκρωση, εξασθένηση, κατάρρευση, αρθρίτιδα, καθιστά την έγκαιρη διάγνωση τόσο πολύτιμη.

Αμφοτερόπλευρη προσβολή και παρακολούθηση

Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της οστεονέκρωσης, ιδίως όταν σχετίζεται με συστηματικούς παράγοντες κινδύνου, όπως η λήψη κορτικοστεροειδών, είναι ότι μπορεί να προσβάλλει και τα δύο ισχία. Γι’ αυτό, όταν διαγνωστεί οστεονέκρωση στο ένα ισχίο, συχνά ελέγχεται και το άλλο, ακόμα και αν είναι ασυμπτωματικό, καθώς η πρώιμη ανίχνευση επιτρέπει έγκαιρη αντιμετώπιση.

Η τακτική παρακολούθηση, με κλινική επανεκτίμηση και απεικονιστικό έλεγχο, είναι σημαντική για την εκτίμηση της εξέλιξης της νόσου και τη λήψη έγκαιρων θεραπευτικών αποφάσεων, ιδίως στους νεότερους ασθενείς όπου η διάσωση της άρθρωσης είναι προτεραιότητα.

Θεραπεία

Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται με βάση το στάδιο, την έκταση της νέκρωσης, την ηλικία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.

Συντηρητική αντιμετώπιση στα αρχικά στάδια

Όταν η βλάβη είναι μικρή και η κεφαλή διατηρεί το σχήμα της, η αντιμετώπιση μπορεί να ξεκινήσει χωρίς χειρουργείο. Περιλαμβάνει:

• Έλεγχο του αιτίου: διακοπή του αλκοόλ και, σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό σας, επανεκτίμηση της αγωγής με κορτικοστεροειδή. Μην διακόπτετε μόνοι σας κανένα φάρμακο.
• Αποφόρτιση του σκέλους με βακτηρίες ή περιπατητήρα και αποφυγή δραστηριοτήτων με κρούση (τρέξιμο, άλματα, άρση βαρών).
• Αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη για τον έλεγχο του πόνου.
• Φάρμακα που δρουν στον οστικό μεταβολισμό (διφωσφονικά), τα οποία χορηγούνται σε επιλεγμένους ασθενείς με στόχο να καθυστερήσει η καθίζηση της κεφαλής.
• Υπερβαρικό οξυγόνο, ως συμπληρωματική επιλογή σε ορισμένα πρώιμα περιστατικά.
• Φυσικοθεραπεία για τη διατήρηση της κινητικότητας και της μυϊκής ισχύος χωρίς επιβάρυνση της άρθρωσης.

Η συντηρητική αγωγή ανακουφίζει, αλλά δεν αρκεί πάντα για να σταματήσει η εξέλιξη. Γι’ αυτό συνοδεύεται από επαναληπτικό απεικονιστικό έλεγχο σε διαστήματα που ορίζει ο ιατρός. Αν η βλάβη μεγαλώνει ή ο πόνος επιμένει, συζητούνται έγκαιρα οι τρυπανισμοί του ισχίου, πριν χαθεί το περιθώριο διάσωσης της κεφαλής.

Τεχνικές διατήρησης της άρθρωσης (πρώιμα στάδια)

Στα πρώιμα στάδια, πριν την κατάρρευση της κεφαλής, στόχος είναι η διάσωση της φυσικής άρθρωσης. Η βασική τεχνική είναι ο τρυπανισμός (core decompression): η δημιουργία μιας ή περισσότερων διόδων στη νεκρωμένη περιοχή, ώστε να αποσυμπιεστεί, να ανακουφιστεί ο πόνος και να διεγερθεί η αποκατάσταση της αιμάτωσης. Η μέθοδος αυτή μπορεί να διακόψει την εξέλιξη της νόσου στα κατάλληλα επιλεγμένα, πρώιμα περιστατικά. Συνοδεύεται από αποφόρτιση του σκέλους και φαρμακευτική αγωγή.

Ολική αρθροπλαστική (προχωρημένα στάδια)

Όταν η μηριαία κεφαλή έχει ήδη καταρρεύσει και έχει αναπτυχθεί αρθρίτιδα, η ενδεδειγμένη λύση είναι η ολική αρθροπλαστική ισχίου. Ο Δρ. Τσαρούχας εφαρμόζει τη σύγχρονη, ελάχιστα επεμβατική μέθοδο ASI (Anterior Supine Intermuscular), που προσφέρει ταχύτερη ανάρρωση και μικρότερο κίνδυνο εξαρθρήματος, ιδιαίτερα σημαντικό πλεονέκτημα για τους συχνά νεότερους ασθενείς με οστεονέκρωση.

Οστεονέκρωση ισχίου σε νέους ασθενείς: τι αλλάζει στην απόφαση

Η άσηπτη νέκρωση αφορά συχνά ανθρώπους σε παραγωγική ηλικία, με εργασία, οικογένεια και αθλητικές δραστηριότητες. Όταν η κεφαλή έχει καθιζήσει, η ολική αρθροπλαστική ισχίου προσφέρει αξιόπιστη ανακούφιση από τον πόνο, όμως στον νεότερο ασθενή λαμβάνονται υπόψη η ποιότητα του οστού, τα υλικά της πρόθεσης και οι απαιτήσεις που θα έχει από την άρθρωση για πολλά χρόνια.

Η προσπέλαση χωρίς διατομή μυών, όπως γίνεται με τη μέθοδο ASI, έχει ιδιαίτερη σημασία σε αυτή την ομάδα, γιατί στοχεύει σε ταχύτερη επιστροφή στην καθημερινότητα. Άλλες επεμβάσεις που περιγράφονται στη βιβλιογραφία, όπως το αγγειούμενο μόσχευμα περόνης, οι στροφικές οστεοτομίες και η αρθρόδεση, εφαρμόζονται σήμερα σπάνια και σε πολύ συγκεκριμένες ενδείξεις.

Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη διάγνωση

Η οστεονέκρωση του ισχίου είναι μια πάθηση όπου ο χρόνος έχει καθοριστική σημασία. Στα πρώιμα στάδια, πριν καταρρεύσει η μηριαία κεφαλή, οι τεχνικές διατήρησης της άρθρωσης (όπως ο τρυπανισμός) μπορούν να διακόψουν την εξέλιξη και να προστατεύσουν τη φυσική άρθρωση. Μόλις, όμως, η κεφαλή καταρρεύσει, η βλάβη γίνεται μη αναστρέψιμη και η μόνη λύση παραμένει η αρθροπλαστική.

Γι’ αυτό, ο αιφνίδιος, ανεξήγητος πόνος στη βουβωνική χώρα σε έναν νεότερο ασθενή, ιδίως με παράγοντες κινδύνου, όπως η λήψη κορτικοστεροειδών, δεν πρέπει να αγνοείται, αλλά να διερευνάται έγκαιρα με μαγνητική τομογραφία.

Κόστος αντιμετώπισης

Το κόστος εξαρτάται από το στάδιο και το είδος της αντιμετώπισης (τρυπανισμός ή αρθροπλαστική), τα υλικά, την κλινική και τη θέση νοσηλείας, καθώς και την ασφαλιστική κάλυψη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ιδιωτικά ασφαλιστήρια συμβόλαια και οι ασφαλιστικοί φορείς καλύπτουν σημαντικό μέρος της δαπάνης.

Η ακριβής ενημέρωση γίνεται εξατομικευμένα, μετά την κλινική εκτίμηση. Το ιατρείο είναι στη διάθεσή σας για κάθε σχετική πληροφορία.

Περισσότερα για τους παράγοντες που καθορίζουν το κόστος και για την κάλυψη από ασφαλιστικούς φορείς: Κόστος επεμβάσεων.

Ο ρόλος της αποκατάστασης

Η αποκατάσταση μετά την αντιμετώπιση της οστεονέκρωσης εξαρτάται από το είδος της θεραπείας. Μετά από τρυπανισμό, η φόρτιση είναι αρχικά μειωμένη, ώστε να δοθεί χρόνος στο οστό να ανακάμψει. Μετά από αρθροπλαστική με τη μέθοδο ASI, η αποκατάσταση είναι ταχεία, χάρη στη διατήρηση των μυών.

Σε κάθε περίπτωση, το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας εστιάζει στη διατήρηση του εύρους κίνησης, στη μυϊκή ενδυνάμωση και στη σταδιακή επαναφορά της βάδισης. Η αντιμετώπιση των υποκείμενων παραγόντων κινδύνου, όπου υπάρχουν, είναι εξίσου σημαντική με την τοπική θεραπεία, καθώς μπορεί να επηρεάσει την πορεία της νόσου και να προστατεύσει και το άλλο ισχίο.

Καθημερινότητα και πρόληψη όταν έχετε οστεονέκρωση ισχίου

Η ίδια η νέκρωση δεν προλαμβάνεται πάντα, μπορείτε όμως να μειώσετε τους παράγοντες που την επιβαρύνουν και να προστατεύσετε το άλλο ισχίο:

• περιορίστε ή διακόψτε το αλκοόλ και το κάπνισμα,
• αν λαμβάνετε κορτιζόνη για χρόνιο νόσημα, ενημερώστε τον ιατρό που τη συνταγογραφεί για τη διάγνωση,
• διατηρήστε το σωματικό σας βάρος σε λογικά επίπεδα,
• προτιμήστε κολύμβηση και στατικό ποδήλατο αντί για τρέξιμο και άλματα,
• χρησιμοποιήστε το βοήθημα βάδισης για όσο σας έχει συστηθεί, ακόμη κι αν ο πόνος υποχωρήσει.

Αν νέος πόνος εμφανιστεί στην άλλη πλευρά, μην περιμένετε τον προγραμματισμένο επανέλεγχο.

Πότε πρέπει να διερευνηθεί ο πόνος

Η οστεονέκρωση του ισχίου είναι μια από τις παθήσεις όπου η έγκαιρη διερεύνηση του πόνου κάνει τεράστια διαφορά. Ιδιαίτερα σε νεότερους ασθενείς με παράγοντες κινδύνου, όπως η μακροχρόνια λήψη κορτικοστεροειδών ή η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, ο επίμονος ή αιφνίδιος πόνος στη βουβωνική χώρα δεν πρέπει να αγνοείται.

Δεδομένου ότι οι ακτινογραφίες μπορεί να είναι φυσιολογικές στα πρώιμα στάδια, η μαγνητική τομογραφία είναι το κατάλληλο εργαλείο για την έγκαιρη ανίχνευση. Η διάγνωση πριν την κατάρρευση της μηριαίας κεφαλής είναι που ανοίγει τον δρόμο για τις τεχνικές διατήρησης της άρθρωσης, γι’ αυτό και ο χρόνος έχει τόσο μεγάλη σημασία.

Τι να ρωτήσετε στο ραντεβού σας

Η διάγνωση προκαλεί εύλογη ανησυχία, ιδίως όταν ακούγεται η λέξη «νέκρωση». Οι παρακάτω ερωτήσεις βοηθούν να φύγετε από το ιατρείο με καθαρή εικόνα:

• Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η βλάβη και πόσο μεγάλο τμήμα της κεφαλής αφορά;
• Έχει διατηρηθεί η σφαιρικότητα της κεφαλής;
• Χρειάζεται έλεγχος και για το άλλο ισχίο;
• Πόσο και πώς επιτρέπεται να φορτίζω το πόδι;
• Κάθε πότε θα επαναλαμβάνεται η μαγνητική;
• Ποια είναι τα επόμενα βήματα αν η βλάβη προχωρήσει;

Φέρτε μαζί σας όλες τις απεικονιστικές εξετάσεις (και σε ψηφιακή μορφή) και τον κατάλογο των φαρμάκων σας. Αν σας έχει ήδη προταθεί επέμβαση και θέλετε να επιβεβαιώσετε την ένδειξη, μπορείτε να ζητήσετε δεύτερη γνώμη πριν το χειρουργείο.

Συχνές ερωτήσεις

Τι προκαλεί την οστεονέκρωση του ισχίου;

Οφείλεται σε διακοπή της αιμάτωσης της μηριαίας κεφαλής. Μπορεί να είναι πρωτοπαθής ή να σχετίζεται με παράγοντες όπως η μακροχρόνια λήψη κορτικοστεροειδών, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή τραυματισμοί.

Ποιους ασθενείς προσβάλλει;

Προσβάλλει συχνά νεότερους ασθενείς (30-50 ετών) και σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να είναι αμφοτερόπλευρη.

Πώς διαγιγνώσκεται;

Η μαγνητική τομογραφία είναι η εξέταση εκλογής, καθώς αναδεικνύει τη νέκρωση πολύ πρώιμα, όταν οι ακτινογραφίες είναι ακόμα φυσιολογικές.

Μπορεί να αποφευχθεί η αρθροπλαστική;

Στα πρώιμα στάδια, πριν την κατάρρευση της κεφαλής, ο τρυπανισμός (core decompression) μπορεί να διακόψει την εξέλιξη και να διασώσει τη φυσική άρθρωση. Μόλις καταρρεύσει η κεφαλή, η αρθροπλαστική γίνεται η ενδεδειγμένη λύση.

Τι είναι ο τρυπανισμός;

Είναι μια τεχνική διατήρησης της άρθρωσης, κατά την οποία δημιουργούνται δίοδοι στη νεκρωμένη περιοχή για την αποσυμπίεση και τη διέγερση της αιμάτωσης. Εφαρμόζεται στα πρώιμα στάδια.

Καλύπτεται το κόστος από την ασφάλεια;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ιδιωτικά ασφαλιστήρια συμβόλαια και οι ασφαλιστικοί φορείς καλύπτουν μέρος ή το σύνολο της δαπάνης. Το ιατρείο μπορεί να σας ενημερώσει αναλυτικά.

Είναι η οστεονέκρωση το ίδιο με την αρθρίτιδα;

Όχι. Στην αρθρίτιδα το πρόβλημα ξεκινά από τη φθορά του χόνδρου, ενώ στην οστεονέκρωση από τη διακοπή της αιμάτωσης του οστού κάτω από τον χόνδρο. Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς επηρεάζει τη θεραπεία.

Θεραπεύεται η άσηπτη νέκρωση μηριαίας κεφαλής χωρίς χειρουργείο;

Σε μικρές βλάβες αρχικού σταδίου, η αποφόρτιση, η αντιμετώπιση του αιτίου και η φαρμακευτική αγωγή μπορούν να ελέγξουν τα συμπτώματα και, σε ορισμένους ασθενείς, να καθυστερήσουν την εξέλιξη. Δεν υπάρχει όμως συντηρητική θεραπεία που να αποκαθιστά με βεβαιότητα την αιμάτωση. Γι’ αυτό απαιτείται τακτικός απεικονιστικός έλεγχος, ώστε να μη χαθεί ο χρόνος κατά τον οποίο η άρθρωση μπορεί να διασωθεί χειρουργικά.

Πόσο γρήγορα εξελίσσεται η οστεονέκρωση ισχίου;

Ο ρυθμός διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Σε κάποιους η βλάβη μένει σταθερή για μεγάλο διάστημα, ενώ σε άλλους η κεφαλή υποχωρεί μέσα σε λίγους μήνες έως και πάνω από έναν χρόνο από την έναρξη των συμπτωμάτων. Η έκταση και η θέση της νεκρωτικής περιοχής, καθώς και το αν συνεχίζει να δρα το αίτιο, επηρεάζουν σημαντικά την πορεία.

Μπορώ να περπατάω και να γυμνάζομαι με οστεονέκρωση ισχίου;

Η βάδιση επιτρέπεται συνήθως με τον βαθμό φόρτισης που θα ορίσει ο ιατρός, συχνά με βακτηρίες στα πρώιμα στάδια. Δραστηριότητες με κρούση, όπως το τρέξιμο, τα άλματα και η άρση μεγάλων βαρών, καλό είναι να αποφεύγονται. Η κολύμβηση, οι ασκήσεις στο νερό και το στατικό ποδήλατο με χαμηλή αντίσταση είναι κατά κανόνα ασφαλέστερες επιλογές για να διατηρήσετε τη φυσική σας κατάσταση.

Προκαλεί πάντα η κορτιζόνη οστεονέκρωση στο ισχίο;

Όχι. Οι περισσότεροι άνθρωποι που λαμβάνουν κορτικοστεροειδή δεν θα εμφανίσουν ποτέ οστεονέκρωση. Ο κίνδυνος αυξάνεται κυρίως με υψηλές δόσεις και παρατεταμένη χορήγηση. Η κορτιζόνη δίνεται για σοβαρούς λόγους και δεν πρέπει να τη διακόψετε χωρίς οδηγία του θεράποντος ιατρού. Αν κατά τη διάρκεια ή μετά από τέτοια αγωγή εμφανιστεί επίμονος πόνος στη βουβωνική χώρα, ζητήστε έλεγχο με μαγνητική τομογραφία.