Ρήξη Επιχείλιου Χόνδρου Ισχίου

Αίτια

Η συχνότερη αιτία είναι η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση: μια οστική προεξοχή στην αυχενομηριαία συμβολή (τύπου cam) ή μια υπερκάλυψη της κοτύλης (τύπου pincer) προκαλεί επαναλαμβανόμενη σύγκρουση στα άκρα της κάμψης και της έσω στροφής, που σταδιακά αποκολλά τον επιχείλιο χόνδρο. Άλλα αίτια είναι η δυσπλασία ισχίου, όπου το labrum υπερφορτίζεται για να καλύψει την έλλειψη οστικής κάλυψης, ο οξύς τραυματισμός με στροφική βία, η γενικευμένη χαλαρότητα συνδέσμων και οι επαναλαμβανόμενες ακραίες κινήσεις σε αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο, ο χορός, το χόκεϊ και οι πολεμικές τέχνες.

Τι είναι ο επιχείλιος χόνδρος του ισχίου και ποιος είναι ο ρόλος του

Το ισχίο είναι μια σφαιροειδής άρθρωση: η κεφαλή του μηριαίου οστού κινείται μέσα στην κοτύλη, την κοίλη υποδοχή της λεκάνης. Στο χείλος της κοτύλης προσφύεται ο επιχείλιος χόνδρος, ένας δακτύλιος από ινοχόνδρινο ιστό που μοιάζει με λαστιχένια φλάντζα. Δεν πρέπει να συγχέεται με τον αρθρικό χόνδρο, το λείο στρώμα που καλύπτει τις οστικές επιφάνειες. Πρόκειται για δύο διαφορετικούς ιστούς, με διαφορετική λειτουργία και διαφορετική αντιμετώπιση όταν τραυματιστούν.

Ο ρόλος του επιχείλιου χόνδρου είναι τριπλός:

• Σφράγιση της άρθρωσης. Αγκαλιάζει την κεφαλή του μηριαίου και διατηρεί το αρθρικό υγρό στο εσωτερικό, ώστε οι επιφάνειες να λιπαίνονται και τα φορτία να κατανέμονται ομαλά.
• Σταθερότητα. Βαθαίνει την κοτύλη και δημιουργεί ένα φαινόμενο αρνητικής πίεσης (σαν βεντούζα) που συγκρατεί την κεφαλή στη θέση της, ιδίως στις ακραίες κινήσεις.
• Αισθητικότητα. Διαθέτει νευρικές απολήξεις, γι’ αυτό μια ρήξη μπορεί να πονά, ενώ συμμετέχει και στην αίσθηση της θέσης της άρθρωσης.

Η αιμάτωσή του είναι περιορισμένη και προέρχεται κυρίως από την περιφέρεια, δηλαδή από την πλευρά της αρθρικής κάψας. Αυτό εξηγεί γιατί μια ρήξη σπάνια επουλώνεται πλήρως από μόνη της και γιατί οι ρήξεις κοντά στην περιφέρεια έχουν καλύτερες προϋποθέσεις επούλωσης μετά από συρραφή.

Τύποι ρήξης επιχείλιου χόνδρου ισχίου

Δεν είναι όλες οι ρήξεις ίδιες. Ο τύπος, η θέση και η έκταση της βλάβης καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τα ενοχλήματα και το πλάνο θεραπείας.

• Ανάλογα με τη θέση. Οι περισσότερες ρήξεις εντοπίζονται στο πρόσθιο και άνω τμήμα της κοτύλης, εκεί όπου ασκούνται οι μεγαλύτερες πιέσεις στην κάμψη και στη στροφή. Οι οπίσθιες ρήξεις είναι σπανιότερες και συνδέονται συνήθως με τραυματισμό ή με συγκεκριμένη μορφολογία της άρθρωσης.
• Αποκόλληση από το οστό. Ο χόνδρος διαχωρίζεται από το χείλος της κοτύλης στο σημείο πρόσφυσής του. Είναι ο τύπος που βλέπουμε συχνότερα όταν υπάρχει οστική προεξοχή στον αυχένα του μηριαίου.
• Ρήξη μέσα στην ουσία του χόνδρου. Η βλάβη βρίσκεται στο σώμα του δακτυλίου, με σχισμή, σύνθλιψη ή εκφύλιση του ιστού. Συνδέεται συχνότερα με υπερκάλυψη της κοτύλης.
• Τραυματική ή εκφυλιστική. Η τραυματική εμφανίζεται μετά από ένα συγκεκριμένο συμβάν, συνήθως σε νέο και δραστήριο άτομο. Η εκφυλιστική αναπτύσσεται σταδιακά, με τα χρόνια, και συχνά συνυπάρχει με φθορά του αρθρικού χόνδρου.
• Μεμονωμένη ή με συνοδές βλάβες. Η ρήξη μπορεί να συνοδεύεται από αποκόλληση του γειτονικού αρθρικού χόνδρου, από κύστη δίπλα στο χείλος της κοτύλης ή από φλεγμονή του αρθρικού υμένα.

Αυτή η διάκριση έχει πρακτική αξία. Μια μικρή, σταθερή ρήξη σε ισχίο χωρίς οστική παραμόρφωση αντιμετωπίζεται διαφορετικά από μια αποκόλληση που προκαλεί μηχανικά ενοχλήματα σε ισχίο με σαφή πρόσκρουση.

Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο για ρήξη επιχείλιου χόνδρου

Πέρα από τις άμεσες αιτίες, υπάρχουν παράγοντες που κάνουν τη βλάβη πιθανότερη ή επιταχύνουν την εμφάνιση των ενοχλημάτων:

• Σχήμα των οστών. Η μορφολογία της κεφαλής και της κοτύλης διαμορφώνεται στην εφηβεία. Η έντονη αθλητική καταπόνηση σε αυτή την ηλικία φαίνεται ότι ευνοεί την ανάπτυξη οστικής προεξοχής στον αυχένα του μηριαίου.
• Ρηχή κοτύλη. Όταν η κάλυψη της κεφαλής είναι ανεπαρκής, ο επιχείλιος χόνδρος αναλαμβάνει φορτία για τα οποία δεν είναι σχεδιασμένος, υπερτρέφεται και τελικά ρήγνυται. Περισσότερα για αυτή τη μορφολογία θα βρείτε στη σελίδα για τη δυσπλασία του ισχίου.
• Αθλήματα με βαθιά κάμψη και στροφή. Εκτός από όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, επιβαρυντικά είναι το μπαλέτο, η ενόργανη, η γιόγκα με ακραίες θέσεις, η άρση βαρών με βαθύ κάθισμα και το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων.
• Επαγγέλματα με παρατεταμένο κάθισμα ή βαθύ κάθισμα. Οδηγοί, εργαζόμενοι γραφείου σε χαμηλά καθίσματα, τεχνίτες που δουλεύουν στα γόνατα.
• Ηλικία. Με τα χρόνια ο ιστός χάνει ελαστικότητα. Εκφυλιστικές αλλοιώσεις του επιχείλιου χόνδρου βρίσκονται συχνά στη μαγνητική τομογραφία ανθρώπων χωρίς κανένα ενόχλημα.
• Προηγούμενος τραυματισμός. Τροχαίο με πρόσκρουση του γόνατος στο ταμπλό, πτώση στο πλάι ή παλαιότερο εξάρθρημα του ισχίου.

Το τελευταίο σημείο για την ηλικία αξίζει προσοχή: η ύπαρξη ρήξης στην εξέταση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτή ευθύνεται για τον πόνο σας. Η θεραπεία αποφασίζεται με βάση τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα, όχι μόνο την απεικόνιση.

Συμπτώματα

Το τυπικό σύμπτωμα είναι βαθύς πόνος στη βουβωνική χώρα, που ο ασθενής συχνά δείχνει πιάνοντας το ισχίο με τον αντίχειρα και τον δείκτη σε σχήμα C. Επιδεινώνεται με την παρατεταμένη καθιστή θέση, την είσοδο και έξοδο από το αυτοκίνητο, το στρίψιμο και τις βαθιές κάμψεις. Συχνά συνοδεύεται από κλείδωμα, κρότο, αίσθημα ότι το ισχίο «πιάνεται» και περιορισμό της έσω στροφής. Ο πόνος μπορεί να αντανακλά στον γλουτό ή στην πρόσθια επιφάνεια του μηρού και να συγχέεται με προβλήματα της οσφυϊκής μοίρας ή με προσαγωγική τενοντοπάθεια.

Πώς εξελίσσονται τα ενοχλήματα με τον χρόνο

Στους περισσότερους ασθενείς η έναρξη είναι ύπουλη. Αρχικά υπάρχει μια ενόχληση μετά από προπόνηση ή μετά από πολλές ώρες στο γραφείο, που υποχωρεί με την ξεκούραση. Σταδιακά ο πόνος εμφανίζεται νωρίτερα, διαρκεί περισσότερο και αρχίζει να περιορίζει δραστηριότητες που παλαιότερα γίνονταν άνετα: το δέσιμο των κορδονιών, το ανέβασμα σκάλας, το σταύρωμα των ποδιών.

Τα μηχανικά ενοχλήματα (κλείδωμα, πιάσιμο, αίσθημα ότι το πόδι υποχωρεί) τείνουν να εμφανίζονται αργότερα και υποδηλώνουν συνήθως ασταθές τμήμα του χόνδρου. Ο νυχτερινός πόνος και ο πόνος στην ηρεμία δεν είναι τυπικά ευρήματα μιας μεμονωμένης ρήξης. Όταν κυριαρχούν, ο ιατρός αναζητά φλεγμονή μέσα στην άρθρωση ή άλλη αιτία.

Πολλοί ασθενείς φτάνουν στη διάγνωση με καθυστέρηση μηνών ή και ετών, επειδή ο πόνος στη βουβωνική χώρα αποδίδεται αρχικά σε θλάση προσαγωγών, σε κήλη ή στη μέση. Αν έχετε κάνει θεραπεία για κάτι από αυτά χωρίς ουσιαστική βελτίωση, αξίζει να ελεγχθεί το ισχίο.

Πότε να ζητήσετε άμεσα ιατρική εκτίμηση

Η ρήξη επιχείλιου χόνδρου δεν είναι επείγουσα κατάσταση. Υπάρχουν όμως εικόνες που δεν πρέπει να περιμένουν ένα προγραμματισμένο ραντεβού:

• Αδυναμία να πατήσετε το πόδι μετά από πτώση ή τραυματισμό.
• Πόνος στο ισχίο με πυρετό, ρίγος ή έντονη κακουχία.
• Ισχίο που κλείδωσε και δεν ξεκλειδώνει.
• Έντονος πόνος στην ηρεμία ή τη νύχτα που επιδεινώνεται μέρα με τη μέρα.
• Μούδιασμα, αδυναμία στο πόδι ή διαταραχή στην ούρηση μαζί με πόνο στη μέση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται έλεγχος την ίδια ημέρα, γιατί πρέπει να αποκλειστούν κάταγμα, λοίμωξη ή νευρολογικό πρόβλημα.

Διάγνωση

Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει τη δοκιμασία πρόσκρουσης (FADIR) και τη δοκιμασία FABER. Οι απλές ακτινογραφίες αναδεικνύουν τη μορφολογία της πρόσκρουσης ή της δυσπλασίας και αποκλείουν την αρθρίτιδα. Η μαγνητική τομογραφία, ιδανικά μαγνητική αρθρογραφία με ενδαρθρικό σκιαγραφικό, είναι η εξέταση εκλογής για την απεικόνιση της ρήξης. Μια διαγνωστική έγχυση τοπικού αναισθητικού μέσα στην άρθρωση επιβεβαιώνει ότι η πηγή του πόνου είναι πράγματι το ισχίο.

Τι περιλαμβάνει η κλινική εξέταση για ρήξη επιχείλιου χόνδρου

Η επίσκεψη ξεκινά με το ιστορικό, που συχνά δίνει τις περισσότερες πληροφορίες. Ο ιατρός θα σας ρωτήσει πού ακριβώς πονάτε, ποιες κινήσεις σας ενοχλούν, αν υπήρξε τραυματισμός, με ποιο άθλημα ή εργασία ασχολείστε, αν είχατε πρόβλημα στα ισχία ως παιδί και τι θεραπείες έχετε ήδη δοκιμάσει.

Ακολουθεί η εξέταση, η οποία γίνεται με τη σειρά:

1. Παρατήρηση της βάδισης και της στάσης, για χωλότητα ή κλίση της λεκάνης.
2. Μέτρηση του εύρους κίνησης και στα δύο ισχία συγκριτικά, με έμφαση στην κάμψη και στις στροφές.
3. Δοκιμασίες πρόκλησης, όπου το ισχίο φέρεται σε θέσεις που πιέζουν τον χόνδρο. Αναπαραγωγή του γνώριμου πόνου σας είναι το ζητούμενο εύρημα.
4. Έλεγχος μυϊκής ισχύος στους απαγωγούς, στους καμπτήρες και στους γλουτιαίους.
5. Ψηλάφηση γύρω από την άρθρωση (προσαγωγοί, ηβική σύμφυση, μείζων τροχαντήρας) και εξέταση της οσφυϊκής μοίρας.

Καλό είναι να φέρετε μαζί σας όλες τις προηγούμενες εξετάσεις, και τις εικόνες, όχι μόνο τα πορίσματα. Ο χειρουργός εξετάζει ο ίδιος τις ακτινογραφίες και τη μαγνητική, επειδή λεπτομέρειες στο σχήμα των οστών και στο πάχος του αρθρικού χόνδρου καθορίζουν ποια θεραπεία έχει νόημα.

Διαφορική διάγνωση: τι άλλο μοιάζει με ρήξη επιχείλιου χόνδρου

Ο πόνος στη βουβωνική χώρα και γύρω από το ισχίο έχει πολλές πιθανές πηγές. Μέρος της διάγνωσης είναι να αποκλειστούν οι υπόλοιπες, κάτι που εξηγεί γιατί ο έλεγχος δεν περιορίζεται στην ίδια την άρθρωση.

• Οσφυϊκή μοίρα. Πρόβλημα στη μέση μπορεί να δίνει πόνο στον γλουτό και στον μηρό. Ο οδηγός μας για το αν πρόκειται για πόνο από το ισχίο ή από τη μέση εξηγεί τις βασικές διαφορές.
• Πόνος στο πλάι του ισχίου. Όταν ο πόνος εντοπίζεται έξω, πάνω στο οστό, και χειροτερεύει στο πλάγιο ξάπλωμα, συνήθως ευθύνεται η τροχαντηρίτιδα του ισχίου και όχι βλάβη μέσα στην άρθρωση.
• Φλεγμονή του αρθρικού υμένα. Προκαλεί πόνο και δυσκαμψία με διαφορετικό χαρακτήρα και διαφορετική αντιμετώπιση, όπως περιγράφεται στο άρθρο για την υμενίτιδα ισχίου.
• Φθορά του αρθρικού χόνδρου. Σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας, με δυσκαμψία και στένωση του μεσάρθριου διαστήματος στην ακτινογραφία, το κύριο πρόβλημα είναι η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου και η ρήξη αποτελεί μέρος της.
• Διαταραχή αιμάτωσης της μηριαίας κεφαλής. Σε πόνο με ιστορικό λήψης κορτιζόνης ή κατανάλωσης αλκοόλ, η μαγνητική ελέγχει και για οστεονέκρωση της μηριαίας κεφαλής.
• Μύες και τένοντες. Θλάση ή τενοντοπάθεια των προσαγωγών, του λαγονοψοΐτη και του ορθού μηριαίου, καθώς και η λεγόμενη αθλητική κοιλιαλγία.
• Κάταγμα κόπωσης στον αυχένα του μηριαίου, κυρίως σε δρομείς αντοχής.
• Αιτίες εκτός μυοσκελετικού. Βουβωνοκήλη, γυναικολογικά ή ουρολογικά προβλήματα.

Συχνά συνυπάρχουν δύο προβλήματα. Γι’ αυτό η διαγνωστική έγχυση μέσα στην άρθρωση είναι τόσο χρήσιμη: αν ο πόνος υποχωρήσει για λίγες ώρες, γνωρίζουμε ότι η πηγή του είναι ενδαρθρική.

Θεραπεία

Αρχικά επιχειρείται συντηρητική αντιμετώπιση: τροποποίηση δραστηριοτήτων και αποφυγή των θέσεων που προκαλούν πρόσκρουση, στοχευμένη φυσικοθεραπεία για τους απαγωγούς και τους στροφείς του ισχίου και τον κορμό, αντιφλεγμονώδη και, επιλεκτικά, ενδαρθρική έγχυση. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, η αρθροσκόπηση ισχίου επιτρέπει τη συρραφή του επιχείλιου χόνδρου και ταυτόχρονα τη διόρθωση της οστικής αιτίας με οστεοπλαστική. Η απλή εκτομή του χόνδρου χωρίς διόρθωση της πρόσκρουσης δίνει κατώτερα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Συντηρητική θεραπεία της ρήξης επιχείλιου χόνδρου αναλυτικά

Η συντηρητική αγωγή δεν κολλάει τον χόνδρο. Στοχεύει να μειώσει τον ερεθισμό της άρθρωσης και να βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο φορτίζεται το ισχίο, ώστε η ρήξη να πάψει να προκαλεί ενοχλήματα. Σε αρκετούς ασθενείς αυτό επαρκεί.

Πρώτη φάση: ηρεμία της άρθρωσης. Για λίγες εβδομάδες περιορίζονται οι κινήσεις που προκαλούν τον πόνο. Πρακτικά αυτό σημαίνει ψηλότερο κάθισμα με τα ισχία πάνω από το ύψος των γονάτων, συχνά διαλείμματα όρθιας στάσης, αποφυγή βαθιών καθισμάτων και προσωρινή διακοπή του αθλήματος που επιβαρύνει. Η πλήρης ακινησία δεν βοηθά.

Δεύτερη φάση: φυσικοθεραπεία. Το πρόγραμμα χτίζεται προοδευτικά. Ξεκινά με ενεργοποίηση των γλουτιαίων και έλεγχο της λεκάνης, προχωρά σε ενδυνάμωση σε όρθια θέση και ισορροπία στο ένα πόδι, και ολοκληρώνεται με ασκήσεις που μοιάζουν με τις απαιτήσεις του αθλήματος ή της εργασίας σας. Οι διατάσεις που σπρώχνουν το ισχίο στο τέλος της κίνησης, ιδίως σε κάμψη και έσω στροφή, αποφεύγονται επειδή ερεθίζουν τη ρήξη.

Φάρμακα και έγχυση. Η αντιφλεγμονώδης αγωγή χορηγείται για σύντομο διάστημα, με βάση το ιστορικό σας. Η ενδαρθρική έγχυση, όταν επιλεγεί, γίνεται με απεικονιστική καθοδήγηση. Μπορεί να δώσει ένα διάστημα ανακούφισης μέσα στο οποίο η φυσικοθεραπεία γίνεται αποτελεσματικότερη.

Επανεκτίμηση. Η πορεία αξιολογείται συνήθως μετά από 6 έως 12 εβδομάδες συστηματικής προσπάθειας. Αν ο πόνος έχει υποχωρήσει και έχετε επιστρέψει στις δραστηριότητές σας, συνεχίζετε με πρόγραμμα συντήρησης. Αν τα ενοχλήματα επιμένουν ή επανέρχονται κάθε φορά που αυξάνετε τη δραστηριότητα, συζητείται το επόμενο βήμα.

Πότε η ρήξη επιχείλιου χόνδρου χρειάζεται χειρουργείο

Η απόφαση για επέμβαση δεν βασίζεται σε ένα μόνο κριτήριο. Συνήθως συνεκτιμώνται τα εξής:

• Πόνος που επιμένει παρά την ολοκληρωμένη συντηρητική αγωγή.
• Μηχανικά ενοχλήματα, όπως κλείδωμα ή πιάσιμο, που δείχνουν ασταθές τμήμα χόνδρου.
• Σαφής οστική αιτία στην απεικόνιση, η οποία θα συνεχίσει να τραυματίζει τον χόνδρο.
• Αρθρικός χόνδρος σε καλή κατάσταση, χωρίς προχωρημένη φθορά.
• Οι απαιτήσεις σας από το ισχίο (αγωνιστικός αθλητισμός, χειρωνακτική εργασία).

Όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις, η αποκατάσταση γίνεται με ελάχιστα επεμβατικό τρόπο. Τα βήματα της επέμβασης, η αναισθησία, η νοσηλεία και το πρόγραμμα αποθεραπείας περιγράφονται αναλυτικά στη σελίδα για την αρθροσκόπηση ισχίου.

Αντίθετα, όταν η άρθρωση έχει ήδη σημαντική φθορά, η επέμβαση στον επιχείλιο χόνδρο σπάνια προσφέρει διαρκή ανακούφιση. Εκεί η συζήτηση με τον χειρουργό στρέφεται σε άλλες λύσεις, ανάλογα με την ηλικία και το στάδιο της βλάβης.

Καθημερινότητα και άσκηση με ρήξη επιχείλιου χόνδρου

Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να παραμείνουν δραστήριοι, αρκεί να προσαρμόσουν ορισμένες συνήθειες.

• Στο γραφείο. Ανεβάστε το κάθισμα, χρησιμοποιήστε μαξιλάρι σε σχήμα σφήνας και σηκώνεστε κάθε 30 έως 40 λεπτά.
• Στο αυτοκίνητο. Φέρτε το κάθισμα πιο πίσω και πιο ψηλά. Κατά την έξοδο γυρίστε ολόκληρο τον κορμό με τα δύο πόδια μαζί, αντί να στρίβετε πάνω στο ένα ισχίο.
• Στον ύπνο. Αν κοιμάστε στο πλάι, ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα κρατά το ισχίο σε ουδέτερη θέση.
• Στη γυμναστική. Το κολύμπι (όχι πρόσθιο), το ποδήλατο με ψηλή σέλα και το περπάτημα σε επίπεδο έδαφος είναι συνήθως καλά ανεκτά. Περιορίστε τα βαθιά καθίσματα, τις προβολές με μεγάλο βήμα και τις ασκήσεις με το γόνατο στο στήθος.
• Σωματικό βάρος. Κάθε κιλό λιγότερο μειώνει το φορτίο που δέχεται η άρθρωση σε κάθε βήμα.

Ο κανόνας είναι απλός: ήπια ενόχληση που περνά μέσα σε λίγες ώρες είναι αποδεκτή. Πόνος που διαρκεί ως την επόμενη ημέρα σημαίνει ότι η δραστηριότητα ήταν περισσότερη από όση αντέχει το ισχίο σας αυτή την περίοδο.

Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη διάγνωση

Η μη αντιμετωπισμένη πρόσκρουση με ρήξη labrum θεωρείται σήμερα μία από τις βασικές αιτίες πρώιμης οστεοαρθρίτιδας του ισχίου. Η έγκαιρη αποκατάσταση μπορεί να διατηρήσει την άρθρωση για δεκαετίες. Κλείστε ραντεβού για αξιολόγηση.

Μπορεί να προληφθεί η ρήξη επιχείλιου χόνδρου;

Το σχήμα των οστών δεν αλλάζει με ασκήσεις, επομένως η πρόληψη δεν είναι πάντα εφικτή. Μπορείτε όμως να μειώσετε την καταπόνηση του χόνδρου:

• Διατηρείτε δυνατούς γλουτιαίους και μυς του κορμού, ώστε η λεκάνη να μένει σταθερή στο τρέξιμο και στις αλλαγές κατεύθυνσης.
• Μην πιέζετε το ισχίο σε θέσεις που προκαλούν τσίμπημα στη βουβωνική χώρα, ακόμη και αν η άσκηση το προβλέπει.
• Αυξάνετε σταδιακά την ένταση και τον όγκο της προπόνησης.
• Στους εφήβους αθλητές, η ποικιλία αθλημάτων και οι περίοδοι ξεκούρασης προστατεύουν τις αρθρώσεις που ακόμη αναπτύσσονται.
• Μην αγνοείτε πόνο στη βουβωνική χώρα που επιμένει πάνω από λίγες εβδομάδες.

Μύθοι και αλήθειες για τη ρήξη επιχείλιου χόνδρου ισχίου

«Αφού φαίνεται ρήξη στη μαγνητική, χρειάζομαι χειρουργείο». Όχι απαραίτητα. Ρήξεις βρίσκονται συχνά σε ανθρώπους χωρίς πόνο. Θεραπεύουμε τον ασθενή και τα συμπτώματά του, όχι την εικόνα.

«Με ξεκούραση θα κλείσει μόνη της». Ο χόνδρος έχει φτωχή αιμάτωση και συνήθως δεν επουλώνεται. Τα ενοχλήματα όμως μπορεί να υποχωρήσουν με τη σωστή αγωγή, ακόμη και αν η ρήξη παραμένει.

«Πρέπει να σταματήσω κάθε άσκηση». Η αδράνεια αδυνατίζει τους μυς που προστατεύουν την άρθρωση. Χρειάζεται προσαρμογή, όχι διακοπή.

«Είναι πρόβλημα μόνο των αθλητών». Εμφανίζεται και σε ανθρώπους με καθιστική ζωή, επειδή η βασική αιτία είναι συχνά η μορφολογία των οστών.

«Αν δεν χειρουργηθώ, θα πάθω σίγουρα αρθρίτιδα». Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν υπάρχει πρόσκρουση που δεν αντιμετωπίζεται, αλλά η εξέλιξη διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και δεν μπορεί να προβλεφθεί με βεβαιότητα.

Τι να ρωτήσετε στο ραντεβού σας

Μια καλή συζήτηση με τον ιατρό σας βοηθά να αποφασίσετε με ηρεμία. Ενδεικτικές ερωτήσεις:

• Είναι η ρήξη η πιθανότερη αιτία του πόνου μου ή υπάρχει και κάτι άλλο;
• Υπάρχει οστική αιτία στις ακτινογραφίες μου;
• Σε τι κατάσταση είναι ο αρθρικός χόνδρος;
• Πόσο καιρό αξίζει να δοκιμάσω συντηρητική αγωγή και με ποιο πρόγραμμα;
• Ποιες δραστηριότητες επιτρέπονται στο μεταξύ;
• Αν χρειαστεί επέμβαση, τι ακριβώς θα γίνει στο δικό μου ισχίο;

Αν σας έχει ήδη προταθεί χειρουργείο και θέλετε να επιβεβαιώσετε την ένδειξη, μπορείτε να ζητήσετε δεύτερη γνώμη πριν το χειρουργείο. Ο Δρ. Ιωάννης Τσαρούχας δέχεται ασθενείς στα ιατρεία του σε Αθήνα, Πετρούπολη, Χανιά και Ηράκλειο.

Συχνές ερωτήσεις

Η ρήξη επιχείλιου χόνδρου ισχίου θεραπεύεται χωρίς χειρουργείο;

Σε αρκετούς ασθενείς ναι, με την έννοια ότι ο πόνος υποχωρεί και επιστρέφουν στις δραστηριότητές τους. Η ρήξη συνήθως δεν επουλώνεται, αλλά με τροποποίηση των κινήσεων και στοχευμένη φυσικοθεραπεία μπορεί να πάψει να ενοχλεί. Η συντηρητική αγωγή δοκιμάζεται συνήθως για 6 έως 12 εβδομάδες πριν συζητηθεί επέμβαση, εκτός αν υπάρχουν έντονα μηχανικά συμπτώματα.

Πόσο σοβαρή είναι η ρήξη επιχείλιου χόνδρου;

Δεν είναι επικίνδυνη πάθηση, μπορεί όμως να περιορίσει σημαντικά την άθληση και την καθημερινότητα. Η σοβαρότητα εξαρτάται από την έκταση της ρήξης, από το αν υπάρχει οστική αιτία που συνεχίζει να τραυματίζει τον χόνδρο και από την κατάσταση της υπόλοιπης άρθρωσης. Μια εκτίμηση από χειρουργό ισχίου δείχνει αν αρκεί η παρακολούθηση ή αν χρειάζεται πιο ενεργή αντιμετώπιση.

Πού πονάει η ρήξη επιχείλιου χόνδρου στο ισχίο;

Ο πόνος γίνεται συνήθως αισθητός βαθιά στη βουβωνική χώρα, στην πτυχή όπου ο μηρός ενώνεται με τον κορμό. Μπορεί να απλώνεται προς τον γλουτό ή προς το μπροστινό μέρος του μηρού. Εμφανίζεται κυρίως στο παρατεταμένο κάθισμα, στο σκύψιμο και στις στροφές. Πόνος αποκλειστικά στο πλάι του ισχίου ή στη μέση δείχνει συνήθως προς άλλη αιτία.

Μπορώ να γυμνάζομαι με ρήξη επιχείλιου χόνδρου;

Ναι, με προσαρμογές. Προτιμήστε δραστηριότητες που δεν φέρνουν το ισχίο σε βαθιά κάμψη και στροφή, όπως περπάτημα, κολύμπι με ελεύθερο στυλ και ποδήλατο με ψηλή σέλα. Αποφύγετε προσωρινά τα βαθιά καθίσματα, τις απότομες αλλαγές κατεύθυνσης και τις ακραίες διατάσεις. Αν ο πόνος διαρκεί ως την επόμενη ημέρα, μειώστε την ένταση και συζητήστε το πρόγραμμά σας με τον φυσικοθεραπευτή.

Φαίνεται η ρήξη επιχείλιου χόνδρου στην απλή μαγνητική;

Η απλή μαγνητική τομογραφία μπορεί να δείξει αρκετές ρήξεις, ειδικά σε μηχάνημα υψηλού πεδίου με πρωτόκολλο για το ισχίο. Μικρότερες βλάβες όμως μπορεί να διαφύγουν. Η μαγνητική αρθρογραφία, όπου προηγείται έγχυση σκιαγραφικού στην άρθρωση, περιγράφει καλύτερα τον χόνδρο. Ο ιατρός επιλέγει την εξέταση ανάλογα με τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης και των ακτινογραφιών.

Τι θα γίνει αν αφήσω τη ρήξη επιχείλιου χόνδρου χωρίς θεραπεία;

Αν δεν έχετε συμπτώματα, συνήθως αρκεί η παρακολούθηση. Αν πονάτε και υπάρχει πρόσκρουση που δεν αντιμετωπίζεται, ο χόνδρος και η γειτονική αρθρική επιφάνεια συνεχίζουν να καταπονούνται, και με τα χρόνια αυξάνεται ο κίνδυνος φθοράς της άρθρωσης. Η πορεία δεν είναι ίδια για όλους, γι’ αυτό χρειάζεται εξατομικευμένη εκτίμηση και επανέλεγχος αν τα ενοχλήματα επιδεινωθούν.

Ποιος γιατρός είναι κατάλληλος για ρήξη επιχείλιου χόνδρου ισχίου;

Η εκτίμηση γίνεται από χειρουργό με εμπειρία στις παθήσεις του ισχίου, που γνωρίζει τόσο τις επεμβάσεις διατήρησης της άρθρωσης όσο και τις λύσεις για προχωρημένη φθορά. Έτσι μπορεί να σας προτείνει αυτό που ταιριάζει στο στάδιο της βλάβης σας. Στη θεραπεία συμμετέχει και φυσικοθεραπευτής εξοικειωμένος με το ισχίο, είτε ακολουθήσετε συντηρητική αγωγή είτε χειρουργηθείτε.

Σε ποια ηλικία εμφανίζεται η ρήξη επιχείλιου χόνδρου;

Συμπτωματικές ρήξεις διαγιγνώσκονται συχνότερα σε δραστήρια άτομα από την εφηβεία έως περίπου τα 50, επειδή σε αυτές τις ηλικίες η μορφολογία των οστών συνδυάζεται με υψηλές απαιτήσεις από το ισχίο. Σε μεγαλύτερες ηλικίες οι ρήξεις είναι συνήθως εκφυλιστικές και συνυπάρχουν με φθορά της άρθρωσης, οπότε η αντιμετώπιση προσανατολίζεται στο συνολικό πρόβλημα.