Ο πόνος στο γόνατο είναι ένα από τα συχνότερα μυοσκελετικά συμπτώματα και μπορεί να δυσκολέψει ακόμη και τις πιο απλές καθημερινές κινήσεις, από το ανέβασμα μιας σκάλας μέχρι ένα απλό περπάτημα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται ξαφνικά, μετά από τραυματισμό ή απότομη στροφική κίνηση. Σε άλλες εγκαθίσταται σταδιακά, με καλές και κακές μέρες, και επιδεινώνεται με τον χρόνο.
Ανάλογα με την αιτία, ο πόνος εντοπίζεται μπροστά, στο πλάι ή στο πίσω μέρος της άρθρωσης και συχνά συνοδεύεται από πρήξιμο, δυσκαμψία ή αίσθημα αστάθειας. Στον παρακάτω οδηγό θα δείτε τι κρύβεται πίσω από κάθε μορφή πόνου και πότε χρειάζεται αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.
Το γόνατο είναι η πιο πολύπλοκη άρθρωση του σώματος. Αποτελείται από τέσσερα οστά, το μηριαίο, την κνήμη, την περόνη και την επιγονατίδα, τα οποία συγκρατούνται μεταξύ τους από ισχυρούς συνδέσμους.
Ανάμεσα στα οστά παρεμβάλλονται οι μηνίσκοι, δύο ινοχόνδρινοι σχηματισμοί που λειτουργούν σαν αμορτισέρ και απορροφούν τους κραδασμούς. Επειδή αιματώνονται μόνο στην περιφέρειά τους, η επούλωσή τους μετά από ρήξη είναι δύσκολη.
Η άρθρωση δέχεται συνεχώς το σωματικό βάρος, συμμετέχει σε κάθε βήμα, άλμα ή στροφή και στηρίζεται κυρίως στους συνδέσμους και τους μύες. Αυτός ο συνδυασμός εξηγεί γιατί οι τραυματισμοί του γόνατος αντιστοιχούν σε πολύ μεγάλο ποσοστό όλων των αθλητικών κακώσεων.
Ο πόνος στο γόνατο μπορεί να προέρχεται από τον χόνδρο, τους μηνίσκους, τους συνδέσμους ή τους τένοντες. Οι πιο συχνές αιτίες είναι:
Ο πόνος στο μπροστινό τμήμα σχετίζεται συνήθως με την επιγονατιδομηριαία άρθρωση. Η χονδροπάθεια επιγονατίδας και το σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου εμφανίζονται συχνότερα σε νεαρά άτομα και σε αθλούμενους που επιβαρύνουν τα γόνατα με επαναλαμβανόμενες κινήσεις. Ο πόνος εντείνεται στο κάθισμα με λυγισμένα γόνατα, στην κάθοδο σκάλας και στα βαθιά καθίσματα.
Όταν ο πόνος εμφανίζεται στην κάμψη, η αιτία εντοπίζεται συνήθως στον μηνίσκο, στον χόνδρο της επιγονατίδας ή σε φλεγμονή του αρθρικού υμένα. Χαρακτηριστικοί ήχοι, τριγμοί ή αίσθημα κλειδώματος κατά την κάμψη χρειάζονται κλινικό έλεγχο, γιατί υποδηλώνουν μηχανικό πρόβλημα μέσα στην άρθρωση.
Ο οπίσθιος πόνος οφείλεται συχνά σε κύστη Baker, σε κάκωση του οπίσθιου χιαστού ή σε αντανακλαστικό άλγος από την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Δισκοκήλη, στένωση σπονδυλικού σωλήνα ή ερεθισμός νευρικής ρίζας μπορούν να δώσουν πόνο που ο ασθενής αντιλαμβάνεται στο γόνατο, χωρίς η άρθρωση να έχει βλάβη.
Ορισμένες αιτίες διαφεύγουν συχνά της προσοχής και καθυστερούν τη σωστή θεραπεία:
Ο πόνος λειτουργεί ως αμυντικός μηχανισμός. Σας ειδοποιεί ότι η άρθρωση καταπονήθηκε περισσότερο από τα φυσιολογικά της όρια, γι αυτό δεν πρέπει να αγνοείται.
Η άμεση αξιολόγηση από ορθοπαιδικό κρίνεται απαραίτητη όταν υπάρχει:
Ο ξαφνικός πόνος μετά από τραυματισμό είναι πιο ανησυχητικός και χρειάζεται άμεση εκτίμηση. Ο χρόνιος πόνος, που εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, σχετίζεται συνήθως με εκφυλιστικές αλλοιώσεις.
Η διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό και την κλινική εξέταση, όπου ελέγχονται το εύρος κίνησης, η σταθερότητα των συνδέσμων και τα σημεία ευαισθησίας. Ακολουθούν, εφόσον χρειάζεται:
Χρήσιμο είναι να καταγράφετε πότε εμφανίζεται ο πόνος, τι τον επιδεινώνει και πόσο διαρκεί. Αυτές οι πληροφορίες κατευθύνουν τη διάγνωση.
Η θεραπεία καθορίζεται από την αιτία, την ηλικία και το επίπεδο δραστηριότητας. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αντιμετώπιση ξεκινά συντηρητικά, με σχετική ανάπαυση, τοπική εφαρμογή πάγου στη φάση της οξείας φλεγμονής, αντιφλεγμονώδη αγωγή και στοχευμένη φυσικοθεραπεία.
Η παρατεταμένη ακινησία, όμως, δεν βοηθά. Οδηγεί σε ατροφία του τετρακεφάλου και επιδεινώνει το πρόβλημα μακροπρόθεσμα. Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ενδυνάμωσης, η ρύθμιση του σωματικού βάρους και η τροποποίηση των επιβαρυντικών δραστηριοτήτων αποτελούν τη βάση της θεραπείας.
Όταν τα συντηρητικά μέτρα δεν αποδίδουν ή υπάρχει μηχανικό πρόβλημα μέσα στην άρθρωση, εξετάζεται η χειρουργική λύση:
Δείτε αναλυτικά τις διαφορές ανάμεσα στη μονοδιαμερισματική και την ολική αρθροπλαστική γόνατος.
Οι συχνότερες αιτίες είναι η οστεοαρθρίτιδα, η ρήξη μηνίσκου, οι κακώσεις των χιαστών συνδέσμων, η χονδροπάθεια επιγονατίδας, οι τενοντίτιδες και το σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας. Ο πόνος μπορεί επίσης να αντανακλά από τη σπονδυλική στήλη ή το ισχίο.
Όταν ο πόνος επιμένει πάνω από μία εβδομάδα, όταν υπάρχει έντονο οίδημα, αστάθεια, κλείδωμα της άρθρωσης ή αδυναμία φόρτισης, καθώς και όταν ο πόνος συνοδεύεται από πυρετό και ερυθρότητα.
Βοηθούν η σχετική ανάπαυση, η τοπική εφαρμογή πάγου για δεκαπέντε έως είκοσι λεπτά, η ανύψωση του σκέλους και η αποφυγή των κινήσεων που πυροδοτούν τον πόνο. Η πλήρης ακινησία, αντίθετα, αποδυναμώνει τους μύες και πρέπει να αποφεύγεται.
Ναι. Η δισκοκήλη, η στένωση του σπονδυλικού σωλήνα και ο ερεθισμός νευρικής ρίζας στην οσφυϊκή μοίρα μπορούν να δώσουν αντανακλαστικό άλγος στο γόνατο, χωρίς βλάβη της ίδιας της άρθρωσης.
Όχι. Η πλειοψηφία των περιπτώσεων αντιμετωπίζεται συντηρητικά. Το χειρουργείο προτείνεται όταν υπάρχει μηχανική βλάβη, προχωρημένη φθορά ή όταν η συντηρητική αγωγή δεν βελτιώνει τη λειτουργικότητα.
Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Ιωάννης Τσαρούχας εξειδικεύεται στις παθήσεις του γόνατος και του ισχίου, με έμφαση στις τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας. Για ραντεβού ή δεύτερη γνώμη, επικοινωνήστε με το ιατρείο.
να σε καθοδηγήσει σχετικά με τη πάθηση σου, για να επιλέξεις την καλύτερη δυνατή αντιμετώπισή της.
Prev.
